Onkopłodność – tysiąc chorych na raka chroni marzenie o dziecku

Dokładnie 986 pacjentek i pacjentów onkologicznych poważnie podeszło do kwestii posiadania dzieci po wyleczeniu. Taki jest wynik działania programu w jego pierwszym roku działania.

W czerwcu 2024 roku zaczął działać rządowy program dofinansowania procedury in vitro. Dzięki niemu na świat przyszło już ponad 6 tysięcy dzieci. Kilka dni temu premier Donald Tusk w mediach społecznościowych ogłosił, że ma „kolejną” wnuczkę. Nie chodziło jednak o wnuczkę biologiczną, lecz o małą Olę – dziewczynkę, która przyszła na świat dzięki państwowemu programowi.

To nie jedyna zmiana, jaka zaszła w czerwcu 2024 roku. Uruchomiono również inny komponent programu – onkopłodność.

Resort wylicza, że po radioterapii u kobiet może wystąpić:

• utrata zainteresowania seksem – stan ten zwykle ustępuje po zakończeniu leczenia,

• usztywnienie i zwężenie pochwy – warto zapytać swojego ginekologa o poradę,

• suchość pochwy – pomocne mogą być lubrykanty, środki nawilżające i kremy lecznicze,

• wczesna menopauza – może powodować objawy takie jak uderzenia gorąca i nocne poty, jednak hormonalna terapia zastępcza (HTZ) może przynieść ulgę,

• niepłodność (zatrzymanie pracy jajników) – jeśli istnieje takie ryzyko, możliwe jest pobranie i zamrożenie komórek jajowych przed rozpoczęciem leczenia.

  Reklama

Z kolei u mężczyzn mogą pojawić się:

• utrata zainteresowania seksem – stan ten zwykle ustępuje po zakończeniu leczenia,

• trudności z uzyskaniem erekcji (zaburzenia erekcji) – problem ten często mija z czasem; istnieje kilka metod leczenia,

• ból przy wytrysku – zwykle ustępuje kilka tygodni po zakończeniu kuracji,

• niepłodność – w takim przypadku możliwe jest zamrożenie próbki nasienia przed rozpoczęciem leczenia.

Dlatego z pomocą państwa można zamrozić nasienie lub tkankę jądra. To szansa dla par, które zmagają się z chorobą nowotworową, a chcą w przyszłości mieć dzieci.

Fundacja przypomina również, że z programu mogą skorzystać kobiety od okresu dojrzewania do 40. roku życia oraz mężczyźni od okresu dojrzewania do 45. roku życia.

W ocenie fundacji świadomość, że takie działania są możliwe, rośnie – choć wciąż nie wszyscy pacjenci zdają sobie z tego sprawę.

Onkofundacja Alivia przeprowadziła badania wśród pacjentów onkologicznych. Ankietę wypełniło 103 respondentów. Zebrane dane wskazują, że:

• tylko 3 na 10 ankietowanych posiadało przed rozpoczęciem leczenia wiedzę na temat możliwości zachowania materiału rozrodczego,

  Reklama

• wśród osób zdiagnozowanych od 2022 roku odnotowano wzrost świadomości w tym zakresie, jednak w połowie 2025 roku wciąż prawie 7 na 10 pacjentów nie wiedziało o programie onkopłodności,

• najczęstszym źródłem informacji był lekarz prowadzący – co potwierdza, że personel medyczny odgrywa kluczową rolę w informowaniu pacjentów,

• z zabiegów zabezpieczenia płodności skorzystał około co dziesiąty ankietowany (11 ze 103 osób); większość z nich to kobiety w wieku 21–34 lata, które nie miały jeszcze dzieci,

• połowa tej grupy to osoby zdiagnozowane po 1 czerwca 2024 roku.

  Reklama

Aż 82 proc. badanych uznało zachowanie płodności za ważny element procesu leczenia. W tej grupie przeważały kobiety, osoby młodsze oraz z wyższym wykształceniem. Wysokie znaczenie przypisywane temu zagadnieniu sugeruje, że pacjenci oczekują, by temat onkopłodności był integralną częścią planowania terapii – z jasno określoną ścieżką informacyjną.