Senat za ostrzeżeniami na alkoholu – nowe przepisy mają chronić kobiety w ciąży i matki karmiące

Na etykietach napojów alkoholowych mają pojawić się obowiązkowe ostrzeżenia o szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości, który zyskał jednogłośne poparcie senackich komisji, zakłada również zmiany w reklamie piwa i nowe obowiązki dla producentów. Politycy liczą, że nowe przepisy pomogą ograniczyć liczbę dzieci dotkniętych FASD.

Projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zakładający obowiązkowe ostrzeżenia na etykietach alkoholu dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, uzyskał jednogłośne poparcie senackich komisji zdrowia i ustawodawczej. Nowe przepisy mają zwiększyć świadomość społeczną i chronić zdrowie dzieci, zapobiegając m.in. FASD – Spektrum Alkoholowych Uszkodzeń Płodu.

Projekt wywodzi się z petycji złożonej do Senatu jeszcze w 2017 roku. Jej autorka postulowała wprowadzenie czytelnych informacji zdrowotnych na produktach alkoholowych. Po latach prac dokument zyskał aprobatę obu komisji – poparło go 13 senatorów, nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu.

Senator Krzysztof Kwiatkowski z Koalicji Obywatelskiej przypomniał, że jest to najdłużej procedowana inicjatywa w Senacie. Jak podkreślił:

Nowelizacja przewiduje, że każda butelka alkoholu będzie musiała zawierać informację o szkodliwości spożycia przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Obowiązek ten obejmie też reklamy i promocję piwa – informacja ostrzegawcza ma być zamieszczana we wszystkich kanałach przekazu, zarówno tradycyjnych, jak i cyfrowych. Szczegóły dotyczące wyglądu, formy (napis lub piktogram) oraz umiejscowienia informacji ma określić minister zdrowia w rozporządzeniu.

Senator Kwiatkowski, mając na uwadze przepisy deregulacyjne obowiązujące od lipca, zaproponował trzy poprawki łagodzące skutki nowelizacji dla przedsiębiorców. Po pierwsze, zniesiona zostanie opłata za zmianę decyzji w zakresie hurtowego obrotu alkoholem. Po drugie, przedsiębiorcy zyskają więcej czasu – 30 dni zamiast 14 – na zgłoszenie zmian w zezwoleniach. Po trzecie, nie będą już nakładane surowe kary za minimalne niedopłaty przy opłatach wnoszonych na raty.

Wiceminister zdrowia, senator Wojciech Konieczny z Lewicy, zadeklarował poparcie resortu dla projektu. Jednocześnie wskazał, że sposób oznaczania etykiet powinien być zapisany bezpośrednio w ustawie, a nie w rozporządzeniu. Dodał również, że ministerstwo prowadzi własne, szersze prace nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Senator Kwiatkowski odniósł się do tych zastrzeżeń, wskazując przykład Irlandii, gdzie szczegóły etykietowania alkoholu również zostały określone w rozporządzeniu. Jego zdaniem polska procedura notyfikacji w Komisji Europejskiej nie powinna napotkać przeszkód, skoro irlandzkie rozwiązania zostały zaakceptowane przez Brukselę.

Nowe regulacje nie będą wprowadzane z dnia na dzień. Projekt przewiduje półroczne vacatio legis dla reklam i promocji oraz dwa lata na dostosowanie opakowań przez producentów alkoholu. Celem nowelizacji jest realna poprawa zdrowia publicznego. Jej autorzy liczą na ograniczenie spożycia alkoholu przez kobiety w ciąży i karmiące piersią, co ma przyczynić się do spadku liczby przypadków FASD, w tym ciężkiego Alkoholowego Zespołu Płodowego (FAS).

Równolegle do senackich prac, Ministerstwo Zdrowia przekazało w marcu do konsultacji publicznych własny projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Proponowane zmiany idą dalej – mają objąć zakaz promowania piwa w formie bonusów, pakietów i programów lojalnościowych oraz zabronić sprzedaży alkoholu w formie żelu czy pasty. Resort proponuje także, by małe opakowania alkoholu (do 300 ml) były dopuszczone do sprzedaży wyłącznie w szkle lub metalu.