Oznaki stwardnienia rozsianego SM można wykryć we krwi 5 lat przed pojawieniem się objawów

Nowe badanie wykazało, że w około jednym na 10 przypadków stwardnienia rozsianego organizm wytwarza odrębny zestaw przeciwciał na wiele lat przed pojawieniem się objawów.

Naukowcy z UC San Francisco odkryli "zwiastun" we krwi niektórych osób, u których później rozwinęła się choroba. Nowe badanie wykazało, że w około 10 proc. przypadków stwardnienia rozsianego organizm zaczyna wytwarzać charakterystyczny zestaw przeciwciał przeciwko własnym białkom na wiele lat przed pojawieniem się objawów. Odkrycie to może przyspieszyć leczenie pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM).

Stwardnienie rozsiane może prowadzić do utraty kontroli motorycznej, chociaż nowe metody leczenia mogą spowolnić postęp choroby i na przykład zachować zdolność pacjenta do chodzenia. Naukowcy mają nadzieję, że odkryte przez nich autoprzeciwciała zostaną pewnego dnia wykryte za pomocą prostego badania krwi, co da pacjentom przewagę w dostępie do leczenia.

Próbki krwi do badania zostały uzyskane z Repozytorium Surowicy Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych, w którym przechowywana jest krew pobrana od członków sił zbrojnych, gdy ubiegają się o wstąpienie do wojska. Badacze przeanalizowali krew 250 pacjentów ze stwardnieniem rozsianym pobraną po postawieniu diagnozy, a także próbki pobrane pięć lub więcej lat wcześniej, gdy wstąpili do wojska. Naukowcy przyjrzeli się również porównywalnym próbkom krwi od 250 zdrowych weteranów.

Przebadana grupa pacjentów wykazała przeciwciała na wiele lat przed wystąpieniem SM. Colin Zamecnik, badacz z UC San Francisco i główny autor artykułu, mówi, że kiedy są badani w momencie pierwszego zaostrzenia choroby, przeciwciała pojawiają się zarówno we krwi, jak i w płynie mózgowo-rdzeniowym.

Naukowcy wiedzą już, że limfocyty B – komórki, które wytwarzają przeciwciała – mają kluczowe znaczenie dla progresji choroby SM. Z tego powodu naukowcy z UCSF wierzyli, że profilowanie przeciwciał u osób, które mają lub rozwijają stwardnienie rozsiane, da im wgląd w chorobę i ujawni możliwy biomarker – mierzalny znak, na który mogą zwrócić uwagę.

Chociaż biomarker jest związany z podgrupą pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, gdy jest testowany w czasie pierwszego zaostrzenia lub nawrotu, u 100 proc. osób wykazujących biomarker ostatecznie rozwinęło się SM.

Na świecie, wg Atlas of MS na SM choruje 2,8 miliona osób. W Polsce wg Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego populacja chorych szacowana jest na około 55 tysięcy (dane Ministerstwa Zdrowia), a rokrocznie SM rozpoznaje się nawet u 2 tysięcy osób.

Stwardnienie rozsiane nazywa jest chorobą młodych dorosłych, ponieważ diagnoza stawiana jest najczęściej wśród osób w przedziale wiekowym 20-40 lat. Wśród zdiagnozowanych na rzutowo-remisyjną postać przeważają kobiety, natomiast w przypadku pierwotnie postępującej postaci SM nie widać różnicy w zachorowalności w zależności od płci. Należy pamiętać, że na stwardnienie rozsiane chorują również dzieci, a także osoby starsze (po 50 roku życia). SM jest najczęstszym powodem o podłożu neurologicznym niepełnosprawności u młodych dorosłych.

Ciekawym zagadnieniem jest występowanie SM w zależności od szerokości geograficznej. Mówiąc najogólniej - im dalej od równika tym częściej chorujemy. I okazuje się, że co prawda ma to związek z rasą (biali chorują zdecydowanie częściej), ale także z nasłonecznieniem danego regionu, co wiąże się z poziomem witaminy D w organizmie. Jeśli dana osoba wyjedzie z kraju o małym ryzyku zachorowania na SM przed 15. rokiem życia, przejmuje ryzyko kraju do którego emigrowała. Natomiast jeśli przeprowadzka nastąpi po 15 r.ż. utrzymuje się ryzyko z kraju pochodzenia. 

Badania pokazują, że do rozwoju SM przyczyniają się następujące czynniki:

• Niski poziom witaminy D

• Palenie

• Otyłość

• Wirusy i bakterie, takie jak wirus Epsteina-Barr (EBV), wirus powodujący mononukleozę

SM nazywana jest "chorobą 1000 twarzy", ponieważ nie ma dwóch osób o takim samym przebiegu schorzenia. To, że najczęściej występującym objawem SM jest przewlekłe zmęczenie nie oznacza, że wystąpi zawsze.