Nowa broń przeciwko czerniakowi i agresywnemu rakowi piersi. Światło zamiast chemii

Naukowcy z Northeastern University opracowali innowacyjną metodę walki z wyjątkowo opornymi nowotworami – czerniakiem i potrójnie ujemnym rakiem piersi. Wykorzystując światło bliskiej podczerwieni oraz lek połączony z przeciwciałem, potrafią niszczyć komórki rakowe, nie uszkadzając zdrowych tkanek. To podejście może być przełomem dla pacjentów, u których tradycyjna chemioterapia zawodzi.

Badacze z Northeastern University pod kierunkiem Fleury'ego Augustina Nsole Biteghe opracowali terapię, która pozwala eliminować komórki nowotworowe przy minimalnym ryzyku dla zdrowych tkanek. Ich rozwiązanie koncentruje się na dwóch typach szczególnie trudnych do leczenia nowotworów: czerniaku oraz potrójnie ujemnym raku piersi.

Zamiast podawać chemioterapię w sposób ogólnoustrojowy – co prowadzi do poważnych skutków ubocznych – naukowcy postawili na precyzyjne dostarczenie leku prosto do komórki rakowej. Kluczowe w tej metodzie jest zastosowanie światłoczułego leku przyłączonego do białka MTf (melanotransferyny), które w dużych ilościach występuje w komórkach obu tych nowotworów.

W tradycyjnej terapii onkologicznej przeciwciała często stosuje się w połączeniu z wieloma lekami, co może prowadzić do reakcji autoimmunologicznych. – „Przeciwciało jest jak klucz, a my wiemy, czym jest zamek” – mówi Nsole Biteghe. W ich rozwiązaniu wystarczy jedno przeciwciało i jeden lek, co znacząco ogranicza ryzyko działań niepożądanych.

Badania opublikowane w czasopiśmie Cancer Medicine pokazują, że zastosowanie fotoimmunoterapii – czyli aktywowania leku światłem – pozwala precyzyjnie kontrolować, kiedy i gdzie lek zacznie działać.

SNAP-tag i światło bliskiej podczerwieni – nowy system walki z rakiem

Nowatorskie podejście wykorzystuje białko SNAP-tag, które umożliwia trwałe i precyzyjne połączenie przeciwciała z lekiem światłoczułym. Cały kompleks działa jak inteligentna „bomba terapeutyczna”, która zostaje aktywowana dopiero po wystawieniu na światło bliskiej podczerwieni.

Potrójnie ujemny rak piersi to wyjątkowo trudny przeciwnik – nie reaguje na terapie hormonalne ani na leki ukierunkowane na receptor HER2, co znacznie ogranicza możliwości leczenia.

Jednak chemioterapia to metoda inwazyjna i obciążająca organizm. Powoduje m.in. wypadanie włosów, nudności, przewlekłe zmęczenie, a mimo to często nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Dlatego opracowanie terapii, która działa tylko tam, gdzie powinna, może okazać się przełomowe.

Nowa technologia opracowana przez zespół Nsole Biteghe to przykład, jak medycyna może iść w stronę coraz bardziej precyzyjnych i mniej obciążających pacjenta metod leczenia. Dzięki lokalnemu działaniu światła lek aktywuje się tylko w konkretnym miejscu, minimalizując ryzyko uszkodzenia zdrowych tkanek.

Choć metoda ta jest jeszcze na etapie badań, jej potencjał daje nadzieję pacjentom, dla których dotychczasowa onkologia nie miała skutecznych odpowiedzi. Światło – coś tak delikatnego i pozornie niewinnego – może w przyszłości stać się jedną z najpotężniejszych broni w walce z rakiem.