Nowa broń przeciw rakowi jajnika: radioimmunoterapia eliminuje komórki macierzyste nowotworu

Naukowcy ze szwajcarskiego Instytutu Paula Scherrera opracowali innowacyjną radioimmunoterapię, która skutecznie eliminuje komórki macierzyste raka jajnika w badaniach przedklinicznych. Zastosowanie izotopu Terb-161 (¹⁶¹Tb) okazało się skuteczniejsze niż dotychczas stosowany Lutet-177, otwierając nowy rozdział w walce z opornymi formami nowotworów. Wyniki tych prac opublikowano w lipcowym numerze „The Journal of Nuclear Medicine”.

Komórki macierzyste nowotworów (CSC) są szczególnie trudne do wyeliminowania – potrafią się odnawiać, wywołują nawroty choroby, przerzuty i oporność na leczenie. To właśnie one są często przyczyną niepowodzenia terapii i złych rokowań. Dlatego badacze od lat poszukują metod, które pozwolą precyzyjnie namierzyć i zniszczyć te komórki.

Choć immunoterapie skierowane przeciw CSC były już wcześniej testowane, ich skuteczność wciąż pozostawiała wiele do życzenia. Teraz pojawiła się nadzieja na realny przełom.

Zespół naukowców z Centrum Nauk Radiofarmaceutycznych Instytutu Paula Scherrera w Szwajcarii zaproponował nową metodę walki z CSC – radioimmunoterapię opartą na izotopie Terb-161.

W ramach badań naukowcy porównali dwa rodzaje radioaktywnych immunokoniugatów:

– ¹⁷⁷Lu-DOTA-chCE7 (z użyciem Lutetu-177)

– ¹⁶¹Tb-DOTA-chCE7 (z użyciem Terbu-161)

Obie cząsteczki zostały zaprojektowane tak, by rozpoznawać specyficzne biomarkery komórek macierzystych raka jajnika – L1CAM+ i CD133+. Testy przeprowadzono najpierw in vitro, a następnie na myszach z wszczepionym nowotworem jajnika.

Wyniki były jednoznaczne: „¹⁶¹Tb-DOTA-chCE7 wykazało znacząco zwiększoną cytotoksyczność w porównaniu z ¹⁷⁷Lu-DOTA-chCE7, eliminując wszystkie komórki CSC jajnika i komórki nowotworowe wyodrębnione z CSC in vivo” – informują autorzy pracy.

Zastosowanie izotopu Terb-161 ma ogromny potencjał, ponieważ – oprócz cząstek beta-minus – emituje także elektrony Augera i promieniowanie konwersyjne o bardzo krótkim zasięgu, co zwiększa precyzję niszczenia komórek nowotworowych.

Zdaniem naukowców, terapie oparte na Tb-161 mogą znaleźć zastosowanie w spersonalizowanej onkologii, pomagając nie tylko w eliminacji opornych komórek, ale też w lepszej diagnostyce i monitorowaniu postępów leczenia.

Źródło: „The Journal of Nuclear Medicine”, lipiec 2025.