Niepłodność to już problem globalny. Najczęstszą przyczyną są zaburzenia hormonalne

W ciągu ostatnich trzech dekad liczba przypadków niepłodności na świecie gwałtownie wzrosła. Jak wynika z badania opublikowanego na łamach „Chinese Medical Journal”, od 1990 r. liczba kobiet zmagających się z niepłodnością zwiększyła się o 82 proc., a mężczyzn – o 74 proc. Zjawisko to w istotny sposób przyczynia się do spadku dzietności oraz postępującego starzenia się społeczeństw.

Autorzy badania przypominają, że niepłodność definiuje się jako brak możliwości zajścia w ciążę po co najmniej roku regularnych, niezabezpieczonych stosunków płciowych podejmowanych przez partnerów. Problem ten dotyczy milionów par na całym świecie.

Bezpośrednie przyczyny niepłodności są zróżnicowane i zależne od płci.

U kobiet najczęściej wymienia się m.in. zaburzenia hormonalne, niedrożność jajowodów, zapalenie macicy oraz zespół policystycznych jajników (PCOS).

U mężczyzn przyczyną bywają przede wszystkim zaburzenia hormonalne wpływające na funkcjonowanie jąder, wrodzone wady rozwojowe, uszkodzenia jąder na skutek urazów lub infekcji, a także problemy z wyprowadzaniem nasienia. Konsekwencją tych zaburzeń jest zbyt mała liczba plemników lub nieprawidłowości w ich budowie i funkcjonowaniu.

Zespół naukowców kierowany przez prof. Zhibina Hu z Nanjing Medical University przeanalizował globalne, regionalne i krajowe trendy dotyczące niepłodności w latach 1990–2021. W badaniu wykorzystano dane projektu Global Burden of Disease (GBD), który monitoruje obciążenie chorobami na świecie.

W 2021 r. na całym świecie z niepłodnością zmagało się ponad 198 mln osób. W tej grupie było ponad 143 mln kobiet (wzrost o 82 proc. w porównaniu z 1990 r.) oraz ponad 55 mln mężczyzn (wzrost o 74 proc.). Analiza wykazała, że przełomowym momentem był rok 2010, po którym – po okresie względnej stabilizacji – w większości regionów nastąpił gwałtowny wzrost liczby przypadków.

Jak podkreślają autorzy, problem niepłodności narasta nieprzerwanie od trzech dekad, szczególnie wśród kobiet oraz mieszkańców regionów słabiej rozwiniętych. W 2021 r. liczba przypadków niepłodności u kobiet była około 2,6 razy większa niż u mężczyzn.

Zdaniem naukowców wynika to z większej liczby czynników etiologicznych niepłodności kobiecej, takich jak ograniczona rezerwa jajnikowa, a także z uwarunkowań społeczno-kulturowych – niepłodność u kobiet jest częściej diagnozowana, podczas gdy u mężczyzn wiele przypadków pozostaje niewykrytych.

Najwyższe wskaźniki niepłodności wśród kobiet odnotowano w grupie wiekowej 35–39 lat. Przyczyną są prawdopodobnie późniejsze zawieranie małżeństw, odkładanie decyzji o posiadaniu dzieci oraz niezdrowy styl życia.

W przypadku mężczyzn najwyższy poziom niepłodności zaobserwowano w Europie Wschodniej.

Badacze zwrócili uwagę, że w Chinach od 2019 r. liczba przypadków niepłodności zaczęła spadać – o 699 tys. wśród kobiet i o 155 tys. wśród mężczyzn. Korzystną tendencję wiążą z poprawą edukacji w zakresie zdrowia reprodukcyjnego oraz lepszym dostępem do leczenia.

Mimo tej poprawy w 2021 r. kobiety z Chin stanowiły 23,6 proc. wszystkich przypadków niepłodności kobiecej na świecie, a mężczyźni – 21,5 proc. globalnych przypadków męskiej niepłodności. To pokazuje, że skala problemu pozostaje ogromna i wymaga dalszych działań systemowych.