Reklama

Leki sprzed lat zmieniają mikrobiotę jelitową – badania pokazują trwałe efekty

15/10/2025 08:30

Badania kliniczne, tylko antybiotyki zmieniają florę bakteryjną jelit liście antydepresanty - zdjęcie, fotografia

Naukowcy z Uniwersytetu w Tartu w Estonii ustalili, że różne popularne leki, przyjmowane nawet lata czy dekady wcześniej, pozostawiają trwałe zmiany w składzie mikrobioty jelitowej, co może prowadzić do negatywnych skutków zdrowotnych.

Zespół kierowany przez dr. Olivera Aasmetsa analizował próbki kału ponad 2,5 tys. osób i zestawiał je z informacjami o przyjmowanych przez nie lekach. Badania wykazały, że skutki stosowania różnych grup farmaceutyków mogą przez wiele lat zaburzać równowagę i funkcjonowanie mikroorganizmów w jelitach. Wyniki opublikowano w recenzowanym czasopiśmie mSystems.

Nie tylko antybiotyki zmieniają mikrobiotę

Okazało się, że zmiany w składzie mikrobioty nie wynikają wyłącznie z przyjmowania antybiotyków. Równie silny wpływ mają inne grupy leków, w tym:

Reklama

leki przeciwdepresyjne,
beta-blokery stosowane w chorobach układu krążenia,
inhibitory pompy protonowej (zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku),
benzodiazepiny łagodzące stany lękowe i napięciowe.

Te leki pozostawiają charakterystyczne mikrobiologiczne „odciski palców”, widoczne jeszcze długo po zakończeniu terapii.

„Większość badań nad mikrobiotą uwzględnia jedynie aktualnie przyjmowane leki, tymczasem nasze wyniki pokazują, że przeszłe terapie mogą być równie istotne. To czynnik, który w zaskakująco dużym stopniu wpływa na różnice między mikrobiotą poszczególnych osób” – podkreślił dr Aasmets.

Reklama

Długotrwałe zmiany w mikrobiomie

Badania wykazały, że benzodiazepiny powodują zmiany w mikrobiomie podobne do tych, które wywołują antybiotyki o szerokim spektrum działania. Najbardziej utrwalone zaburzenia obserwowano po:

inhibitorach pompy protonowej (stosowanych m.in. przy refluksie i zgadze),
selektywnych inhibitorach wychwytu zwrotnego serotoniny (u osób z depresją),
wybranych antydepresantach,
niektórych antybiotykach, takich jak penicyliny i makrolidy.

„To jedno z najbardziej kompleksowych badań oceniających długotrwały wpływ leków na mikrobiom z wykorzystaniem rzeczywistych danych medycznych” – podsumowała prof. Elin Org, współautorka publikacji. – „Mamy nadzieję, że nasze wyniki zachęcą badaczy i lekarzy do uwzględniania historii leczenia przy interpretacji danych mikrobiomowych”.