Bezprawne wykorzystanie wizerunku lekarzy do reklam: jak chronić swoje prawa?

Przepis jest prosty: zdjęcie przedstawiające popularnego lekarza, do tego chwytliwe hasła o skuteczności leku czy suplementu oraz zapewnienia, że to jedyny w swoim rodzaju preparat stanowiący przełom w medycynie. Tak w telegraficznym skrócie wygląda mechanizm, w który zostają wplątani kolejni znani medycy. Poszkodowanymi stają się pacjenci wierzący w internetowe obietnice i często wydający krocie na produkty, których popularni specjaliści wcale nie rekomendują.

Znany z medialnej aktywności medyk zauważył również, że nie tylko użyto zdjęcia bez jego zgody, ale również napisano na nowo jego życiorys. „Zobaczcie, jaka ściema: urodziłem się w 1988 roku, ale według tekstu już w 1959 byłem czynny zawodowo” – dodał. Na oświadczenie lekarza szybko zareagowali internauci, wśród nich również znany z działalności edukacyjnej w sieci Doktor Michał: „zgłoś to do prokuratury, moim wizerunkiem "reklamowano" fałszywe certyfikaty na covid. Oczywiście sprawców "nie wykryto" – napisał.

Wcześniej ofiarami podobnych działań stali się znani i cenieni przez pacjentów specjaliści: prof. Andrzej Bochenek, prof. Adam Torbicki, prof. Michał Zembala i prof. Wiesław Jędrzejczak. „Żadnych leków, ani tych sprzedawanych w aptekach, ani tych sprzedawanych w internecie nigdy nie reklamowałem i przestrzegam przed kupowaniem takich leków reklamowanych moim nazwiskiem” – oświadczył w specjalnym nagraniu wybitny kardiochirurg. Przeraził się, gdy w gabinecie pacjent opowiedział mu o tym, że zakupił rzekomo polecany preparat.

Znany kardiolog, profesor Adam Torbicki, którego wizerunek również został bezprawnie wykorzystany w sieci, sprawę skierował do prokuratury, ale została ona umorzona. Specjalista nie krył oburzenia z powodu tej decyzji.

Czy faktycznie znani lekarze w starciu z osobami wykorzystującymi ich wizerunek do własnych celów pozostają na straconej pozycji? Niekoniecznie – odpowiada Marta Trzęsimiech – Kocur, adwokatka.

Jej zdaniem dobrze przygotowane oświadczenie, które znany lekarz w odpowiednim momencie opublikuje w mediach społecznościowych to właściwy kierunek działania. Lekarze, którzy są popularni w mediach powinni też w takich wypadkach z tych zasięgów skorzystać informując opinię publiczną o tym, że udzielali zgody wykorzystywanie ich zdjęcia oraz osiągnięć zawodowych w reklamach. Kolejny krok to pozew do sądu związany z naruszeniem dóbr osobistych.

Proceder jest nam znany, jego ofiarą padł nawet były prezes NIL więc doskonale wiemy, że takie treści pojawiają się w przestrzeni publicznej i najczęściej jest to scam czyli rodzaj internetowego oszustwa. Jeśli konkretny specjalista zwróci się w tej materii o pomoc do samorządu lekarskiego to na pewno ją otrzyma  – zapewnia Jakub Kosikowski, rzecznik prasowy Naczelnej Izby Lekarskiej.

Lepiej zapobiegać niż leczyć. Tę zasadę powinni stosować również przedstawiciele środowiska medycznego, którzy są aktywni w social mediach i często wypowiadają się publicznie. Kompleksowe monitorowanie przekazów z udziałem danego specjalisty pozwoli na szybką reakcję w obliczu prób oszustwa, kradzieży tożsamości, podszywania się pod znanego lekarza i wprowadzania pacjentów w błąd – podkreśla dr Emilia Zakrzewska, ekspertka w zakresie public relations i zarządzania kryzysowego z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jak dodaje, szkodliwość wizerunkowa działań polegających na wykorzystaniu nazwiska znanego lekarza do promowania różnych środków czy suplementów jest bardzo wysoka.

Autorka: Anna Ginał