NFZ na granicy płynności. Prawie 90 proc. dotacji już wykorzystane, a wydatki rosną

Narodowy Fundusz Zdrowia otrzymał już niemal 90% zaplanowanej na ten rok dotacji z budżetu państwa – to 24,85 mld zł. Tymczasem przed płatnikiem stoją kolejne wydatki, w tym wzrost kosztów świadczeń nielimitowanych i realizacja ustawy podwyżkowej. Eksperci ostrzegają, że bez dodatkowych środków NFZ nie poradzi sobie z regulowaniem zobowiązań wobec świadczeniodawców.

Z danych NFZ i Ministerstwa Zdrowia wynika, że do początku września Fundusz otrzymał 24,85 mld zł w formie dotacji podmiotowej. To 89,87% planu na cały rok, a jednocześnie aż 136% pierwotnie zakładanej wartości wsparcia. Do końca roku pozostało zaledwie 2,8 mld zł – mniej niż wynoszą kwartalne koszty świadczeń nielimitowych.

Na NFZ spadają dodatkowe obowiązki finansowe – m.in. pokrycie kosztów podwyżek dla personelu medycznego czy rozliczenie świadczeń nielimitowych za trzeci i czwarty kwartał. Tymczasem świadczeniodawcy wciąż czekają na 1,6 mld zł za realizację programów lekowych w pierwszym półroczu. Z tej kwoty 423 mln zł to zobowiązania za świadczenia wykonane już w I kwartale 2025 r.

Według raportu przygotowanego przez Federację Przedsiębiorców Polskich i Instytut Finansów Publicznych, luka finansowa systemu ochrony zdrowia w latach 2025–2028 wyniesie 216,5 mld zł. Co więcej, od 2028 r. niemal jedna trzecia wydatków NFZ będzie pochodzić z budżetu państwa.

Od przyszłego roku NFZ obejmie limit wydatków wynikający ze Stabilizującej Reguły Wydatkowej. Oznacza to, że plan finansowy Funduszu będzie można zmienić tylko wtedy, gdy znajdą się oszczędności w innych jednostkach budżetowych. Już teraz płatnik ma poważne problemy z płynnością – niemal co miesiąc wydaje całość dostępnych środków i musi być regularnie zasilany kolejnymi transzami dotacji.

Minister zdrowia może zwiększyć finansowanie Funduszu poprzez przesunięcia w ramach budżetu resortu, ale oznaczałoby to cięcia w innych obszarach. Alternatywą jest nowelizacja ustawy budżetowej, która pozwoliłaby skierować do NFZ dodatkowe pieniądze bez redukcji innych wydatków. To rozwiązanie może okazać się nieuniknione, jeśli płatnik ma zachować zdolność do terminowego regulowania zobowiązań wobec szpitali i przychodni.