Nawet małe ilości ultraprzetworzonej żywności zwiększają ryzyko chorób przewlekłych

Największa jak dotąd analiza badań nad wpływem ultraprzetworzonej żywności potwierdza: nawet niewielkie, codzienne jej spożycie może zwiększać ryzyko cukrzycy typu 2, choroby niedokrwiennej serca i raka jelita grubego. Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego przeanalizowali dane od milionów osób z całego świata i wyliczyli konkretne wzrosty ryzyka już przy jednej porcji dziennie. Wyniki wspierają działania WHO, takie jak zakaz tłuszczów trans i podatki od słodzonych napojów.

Zespół z Instytutu Metryki i Ewaluacji Zdrowia Uniwersytetu Waszyngtońskiego przeanalizował dane z setek tysięcy przypadków i milionów uczestników. Wnioski są jednoznaczne: „Ryzyko stale rosło przy każdym poziomie spożycia, przy czym największy wzrost odnotowano przy niskim, zwyczajowym spożyciu, odpowiadającym mniej więcej jednej porcji dziennie lub mniej.”

W badaniu opublikowanym w Nature Medicine przyjrzano się powiązaniom między trzema kategoriami produktów: przetworzonym mięsem, napojami słodzonymi cukrem i przemysłowymi tłuszczami trans a trzema chorobami przewlekłymi: cukrzycą typu 2, chorobą niedokrwienną serca i rakiem jelita grubego.

Produkty takie jak wędliny, parówki czy boczek, konserwowane metodami chemicznymi lub wędzeniem, zawierają substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym – w tym związki N-nitrozowe i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.

Spożywanie zaledwie 50 gramów dziennie przetworzonego mięsa wiązało się z:

• 30% wyższym ryzykiem cukrzycy typu 2,

• 15% wyższym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca,

• 26% wyższym ryzykiem raka jelita grubego.

Napoje słodzone cukrem (SSB), wciąż będące głównym źródłem cukrów dodanych, mają ogromny wpływ na zdrowie metaboliczne. W badaniach wykazano, że spożycie 250 gramów dziennie (czyli mniej niż puszka napoju gazowanego) wiąże się z:

• 20% wyższym ryzykiem cukrzycy typu 2,

• 7% wyższym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca.

Badacze zauważają, że „nawet niskie, nawykowe spożycie może stwarzać mierzalne ryzyko”, a słodzone napoje przyczyniają się nie tylko do przyrostu masy ciała, ale też ogólnoustrojowego stanu zapalnego.

Choć wiele krajów ograniczyło ich użycie, przemysłowe tłuszcze trans nadal obecne są w niektórych produktach piekarniczych i smażonych daniach. Już 1% dziennego spożycia energii pochodzącego z TFA (czyli ok. 2 g) zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 11%.

WHO od lat prowadzi kampanie na rzecz eliminacji tłuszczów trans z globalnej produkcji żywności, a to badanie dostarcza twardych dowodów wspierających te działania.

Analiza, obejmująca ponad 2,6 miliona uczestników w przypadku raka jelita grubego i ponad 1,1 miliona w analizie cukrzycy, potwierdza wcześniejsze obserwacje, ale tym razem dostarcza solidnych, liczbowych danych. To mocny sygnał dla decydentów i konsumentów.

Autorzy podkreślają, że wyniki „potwierdzają istniejące zalecenia dotyczące zdrowia publicznego, które zalecają ograniczenie spożycia przetworzonego mięsa, napojów słodzonych cukrem i przemysłowych tłuszczów trans.”