MZ: Ponad 12 tys. ciąż dzięki refundacji in vitro. 951 dzieci na świecie

Ministerstwo Zdrowia podało, że w ciągu zaledwie 11 miesięcy od uruchomienia państwowego programu refundacji in vitro w Polsce potwierdzono ponad 12 tys. ciąż. Z tej liczby narodziło się już 951 dzieci – to pierwsze dane, które pokazują, jak duże znaczenie ma wsparcie państwowe w leczeniu niepłodności.

Program, który wystartował 1 czerwca 2024 roku, to efekt uchwalonej pod koniec 2023 roku ustawy. Zakłada ona, że przez pięć lat na refundację leczenia metodą in vitro państwo przeznaczy co najmniej 500 milionów złotych rocznie. Całkowity koszt programu wyniesie 2,5 miliarda złotych do końca 2028 roku.

Dotąd do programu zakwalifikowano 31 989 par, z czego procedura zapłodnienia pozaustrojowego rozpoczęła się w przypadku 30 279 z nich. Z kolei 7994 kriotransfery zarodków miały miejsce z materiału pozyskanego jeszcze przed początkiem programu. W 58 ośrodkach leczenia niepłodności potwierdzono dotychczas 12 755 ciąż, a liczba narodzonych dzieci wzrosła do 951.

W 2024 roku na realizację programu przeznaczono już ponad 410 milionów złotych. Na 2025 rok, po podpisaniu aneksów z klinikami, przyznano kolejne prawie 411 milionów, z czego do tej pory wypłacono blisko 399 milionów złotych.

Program nie dotyczy tylko par borykających się z niepłodnością. Z refundacji mogą skorzystać także osoby, które z powodu nowotworu muszą przejść terapię onkologiczną. Zanim rozpocznie się leczenie, mają one możliwość zamrożenia swoich komórek płciowych, aby po zakończeniu terapii móc skorzystać z nich w procesie zapłodnienia. Do tej pory z tej opcji skorzystało 813 osób.

Ważnym elementem programu są także limity wiekowe. Refundacja in vitro jest dostępna dla kobiet do 42. roku życia, jeśli korzystają z własnych komórek jajowych, oraz do 45. roku życia, jeśli korzystają z komórek dawcy. Mężczyźni, którzy składają wniosek o refundację, muszą mieć mniej niż 55 lat. Ministerstwo Zdrowia nie gromadzi jednak szczegółowych danych na temat wieku kobiet, które skorzystały z programu.

Z informacji przekazanych przez resort wynika, że każdego miesiąca realizatorzy programu przekazują dane na temat jego przebiegu, co służy jego ocenie. Po upływie roku, zgodnie z zapisami ustawy, ma zostać przeprowadzona ewaluacja programu.

Refundacja in vitro to temat, który od lat budzi wiele emocji. Poprzedni program tego typu, wprowadzony przez rząd Donalda Tuska w latach 2013-2016, pozwolił na narodziny ponad 22 tysięcy dzieci. Dziś, po kilkuletniej przerwie, nowy rząd przywrócił to rozwiązanie, realizując obietnicę z kampanii wyborczej.

W Polsce problem niepłodności dotyczy około 3 milionów osób. Statystyki pokazują, że co piąta para w wieku prokreacyjnym zmaga się z tym problemem. Leczenie niepłodności wymagające zaawansowanych metod wspomaganego rozrodu dotyczy rocznie około 35-40 tysięcy par. Przyczyny niepłodności są różne – od obniżonej jakości nasienia, przez zaburzenia jajeczkowania, po problemy zdrowotne partnerów. W 10-20 proc. przypadków przyczyna niepłodności pozostaje nieznana.

Metoda in vitro, która na świecie znana jest od ponad 40 lat, pozwoliła na narodziny przynajmniej 9 milionów dzieci. W Polsce pierwsze dziecko z metody in vitro przyszło na świat dzięki tej metodzie w 1987 roku, na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku. Dziś to technika stosowana przez coraz więcej par, choć wciąż w Polsce rodzi się tylko 1,6-2 proc. dzieci z in vitro. Eksperci szacują, że dzięki refundacji odsetek ten może wzrosnąć do 4 proc.