MF bierze się za rynek tytoniowy. Nowe przepisy mają ukrócić handel poza kontrolą

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji przepisów dotyczących obrotu wyrobami tytoniowymi, który wprowadza nowy system nadzoru i kar. Propozycja zakłada m.in. powierzenie kontroli Krajowej Administracji Skarbowej oraz Służbie Celno-Skarbowej, a także wprowadzenie kar administracyjnych sięgających nawet 200 tys. zł. Nowe regulacje mają uporządkować system kontroli i ograniczyć nielegalny obrót papierosami i innymi wyrobami nikotynowymi.

Ministerstwo Finansów skierowało do konsultacji społecznych projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Dokument wprowadza w Polsce unijny system Track&Trace – narzędzie do śledzenia pochodzenia i przepływu papierosów oraz innych produktów nikotynowych.

Dzięki systemowi możliwe będzie gromadzenie danych o całym łańcuchu obrotu, od produkcji po sprzedaż – w tym o fakturowaniu i płatnościach. Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu, „dane z Systemu Track&Trace staną się kolejnym narzędziem wspierającym organy w walce z nielegalnym obrotem wyrobami tytoniowymi.”

Dotychczas w polskim prawie brakowało jednoznacznego wskazania, kto odpowiada za kontrolę przestrzegania przepisów o śledzeniu wyrobów tytoniowych. Efekt? Praktycznie nie prowadzono żadnych kontroli – wynika z Oceny Skutków Regulacji.

Nowelizacja ma to zmienić. Nadzór nad systemem otrzymają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej i pracownicy Krajowej Administracji Skarbowej. W razie potrzeby w kontrole włączą się także policja, Inspekcja Handlowa, Inspekcja Transportu Drogowego oraz Biuro Prezesa ds. Substancji Chemicznych.

Projekt zakłada odejście od długotrwałych postępowań karnych. Zamiast tego wprowadzona zostanie możliwość nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego lub mandatu wystawionego przez kontrolującego.

Wysokość sankcji będzie zależała od rodzaju naruszenia. Za brak kodów identyfikacyjnych podmiotów, zakładów lub maszyn grozić ma kara do 100 tys. zł, a za brak aktualizacji danych – do 6 tys. zł. Najpoważniejsze naruszenia, jak brak oznaczeń zabezpieczających opakowania czy brak rejestracji przemieszczeń wyrobów, będą karane kwotą nawet do 200 tys. zł.

Nowelizacja wprowadza również zasadę miarkowania kary – czyli możliwość jej dostosowania do okoliczności sprawy. Naczelnik urzędu celno-skarbowego będzie mógł wziąć pod uwagę m.in. sytuację materialną ukaranego oraz stopień jego staranności przy wykonywaniu obowiązków.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorcy, którzy popełnili uchybienie nieumyślnie lub podjęli działania naprawcze, mogą liczyć na łagodniejszą sankcję.

Projekt wprowadza obowiązek rejestracji w systemie przed rozpoczęciem działalności związanej z obrotem wyrobami tytoniowymi. Doprecyzowano też zasady nadawania i dezaktywacji kodów identyfikacyjnych — każdy podmiot będzie mógł posiadać tylko jeden kod, a przy zmianie lokalizacji sprzedaży konieczne będzie wystąpienie o nowy.

Producenci wyrobów tytoniowych zostaną zobowiązani do zapewnienia uczestnikom rynku odpowiednich urządzeń do rejestracji transakcji w systemie przez cały okres ich działania, a nie tylko jednorazowo.

Nowe przepisy przewidują też aktualizację maksymalnych opłat za wydawanie niepowtarzalnych identyfikatorów.
Dla przykładu:

• za 1000 elektronicznych identyfikatorów na opakowania jednostkowe papierosów opłata wzrośnie z 3,50 zł do 5,60 zł + VAT,

• za 1000 identyfikatorów w formie fizycznej – z 39 zł do 62 zł + VAT.

  Reklama

Zmiany mają dostosować polskie stawki do średnich cen unijnych i zapewnić spójność z przepisami europejskimi.

Nowelizacja została skierowana do konsultacji społecznych. Po ich zakończeniu trafi pod obrady rządu, a następnie do Sejmu. Ustawa ma wejść w życie po sześciu miesiącach od dnia ogłoszenia.

Resort finansów liczy, że zmiany uporządkują rynek i pozwolą skuteczniej zwalczać nielegalny obrót wyrobami tytoniowymi. Jak czytamy w uzasadnieniu, „szerszy dostęp do danych dotyczących transakcji i zdarzeń w łańcuchu dostaw wyrobów tytoniowych pozwoli na prowadzenie analiz powiązań pomiędzy podmiotami biorącymi udział w obrocie wyrobami tytoniowymi”.