Łukasz Pietrzak z GIF: „Nielegalny handel lekami opioidowymi w Polsce rośnie”

Nielegalny handel lekami w Polsce w dużej mierze zaczyna się od legalnie wystawionych recept, które trafiają na czarny rynek – ostrzega w rozmowie z PAP Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny. Największe zagrożenie stanowią opioidy, leki psychotropowe i preparaty GLP-1, które są sprzedawane w internecie wielokrotnie taniej niż w aptekach. Ekspert podkreśla, że proceder prowadzi do poważnego ryzyka zdrowotnego i wymaga ścisłego nadzoru oraz kontroli systemów preskrypcyjnych.

Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny, ostrzega, że leki opioidowe trafiają do nielegalnej sprzedaży w sieci m.in. dzięki współpracy niektórych lekarzy z gangami.

Według Łukasza Pietrzaka, największym zagrożeniem dla rynku farmaceutycznego w Unii Europejskiej są sfałszowane leki. W jednej z akcji Europolu prawie połowa przesyłek zawierała nielegalne farmaceutyki, a zysk z ich fałszowania może sięgać nawet 500 tys. dolarów przy inwestycji rzędu tysiąca dolarów.

Nielegalny handel zaczyna się od legalnie wystawionej recepty.

Leki na czarnym rynku trafiają do osób uzależnionych i tych eksperymentujących z substancjami psychoaktywnymi.

Od marca 2025 r. Centrum e-Zdrowia monitoruje recepty w Polsce, wykorzystując algorytmy do wykrywania nadużyć.

Od 7 listopada 2024 r. obowiązuje obowiązek badania fizykalnego pacjenta przed wystawieniem recept na wybrane środki odurzające i psychotropowe, w tym morfinę, oksykodon, fentanyl oraz medyczną marihuanę. Lekarz musi mieć bezpośredni kontakt z pacjentem, a system monitorujący weryfikuje, czy wizyta rzeczywiście miała miejsce.

Nielegalny rynek obejmuje także analogi GLP-1, które są wydawane tylko na receptę i wymagają kontroli medycznej.

Każda oferta sprzedaży tych leków online jest nielegalna i niebezpieczna dla zdrowia.

Z danych GUS wynika, że nieprawidłowe używanie substancji psychoaktywnych powoduje w Polsce prawie 4 tys. zgonów rocznie, ponad dwa razy więcej niż ofiary wypadków drogowych. Rocznie odnotowuje się również ok. 30 tys. hospitalizacji spowodowanych zatruciami i działaniami niepożądanymi leków, co generuje koszty przekraczające 92 mln zł.