Limity badań NFZ 2026 uderzą w SOR-y. Dyrektorzy: "Mogą pękać w szwach"

Wprowadzone przez NFZ limity badań diagnostycznych 2026 mogą znacząco wpłynąć na funkcjonowanie szpitali i SOR. Dyrektorzy placówek alarmują, że ograniczenia w dostępie do tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego zwiększą liczbę pacjentów na oddziałach ratunkowych. Problem dotyczy także wydłużenia kolejek oraz wzrostu kosztów po stronie szpitali.

Dyrektorzy szpitali obawiają się, że nowe limity badań NFZ pogorszą i tak trudną sytuację na szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR). Pacjenci, którzy nie zdążą wykonać badań w ramach limitów, będą szukać pomocy właśnie tam.

Irena Kierzkowska, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie, podkreśla, że skutki będą odczuwalne zarówno organizacyjnie, jak i finansowo.

Już teraz na SOR trafia wielu pacjentów, którzy powinni korzystać z POZ i poradni specjalistycznych. Problem wynika z utrudnionego dostępu do świadczeń ambulatoryjnych.

W 2025 roku do szpitala w Olsztynie trafiło aż 16 tys. pacjentów, którzy nie powinni być leczeni w trybie ratunkowym. W weekendy sytuacja się pogarsza – lekarze przyjmują pacjentów okulistycznych i laryngologicznych, mimo że nie jest to zakres SOR.

Podobne obawy zgłasza Anna Gil, dyrektor Specjalistycznego Szpitala im. Świętego Łukasza w Końskich. Jej zdaniem liczba pacjentów zgłaszających się na szybkie badania będzie rosła.

SOR w Końskich przyjmuje obecnie około 3 tys. pacjentów miesięcznie. Dodatkowe obciążenie oznacza również większe koszty, których szpitale nie są w stanie pokryć.

Zdaniem ekspertów ograniczenie dostępu do badań poza szpitalem spowoduje, że więcej diagnostyki będzie wykonywane w trybie hospitalizacji, co jest znacznie droższe.

Irena Kierzkowska zwraca uwagę:

Dodatkowo brak badań przed przyjęciem wydłuży pobyt pacjentów w szpitalu, co stoi w sprzeczności z polityką NFZ, który promuje krótsze hospitalizacje.

Do sprawy odniósł się Andrzej Zakrzewski, szef warmińsko-mazurskiego oddziału NFZ. Jego zdaniem obawy dyrektorów są na razie przesadzone.

W 2026 roku zaplanowano finansowanie dla 180 tys. badań tomografii i rezonansu w regionie. Zakrzewski podkreśla, że system powinien zabezpieczyć potrzeby mieszkańców.

Od kwietnia zmieniły się zasady finansowania badań wykonywanych ponad limit. NFZ wprowadził tzw. stawki degresywne.

Za nadwykonania szpitale otrzymają:

- 60 proc. stawki za badania endoskopowe

- 50 proc. stawki za tomografię komputerową i rezonans magnetyczny

Wyjątkiem są m.in. dzieci do 18. roku życia, pacjenci onkologiczni z kartą DILO oraz osoby objęte programami profilaktycznymi.

Szpitale już zaczynają dostosowywać liczbę świadczeń do nowych limitów. W praktyce oznacza to jedno – dłuższy czas oczekiwania na diagnostykę.

Anna Gil przyznaje, że placówki będą musiały przestrzegać wyznaczonych limitów, co bezpośrednio przełoży się na dostępność badań dla pacjentów.

W efekcie system może się jeszcze bardziej obciążyć, a SOR stanie się miejscem pierwszego kontaktu dla osób szukających szybkiej diagnostyki.