Kryzys pielęgniarek w Europie. WHO publikuje strategię bezpiecznej obsady

WHO/Europa opublikowała pierwszy w historii regionu dokument strategiczny dotyczący bezpiecznej obsady pielęgniarskiej, ostrzegając przed rosnącym kryzysem kadrowym. Według nowych szacunków do 2030 roku w regionie może zabraknąć nawet miliona pracowników ochrony zdrowia, co bezpośrednio zagrozi bezpieczeństwu pacjentów. Eksperci podkreślają, że niedobór pielęgniarek zwiększa śmiertelność, pogarsza jakość opieki i prowadzi do wypalenia zawodowego personelu.

WHO/Europa po raz pierwszy w historii regionu przedstawiła kompleksowe wytyczne dotyczące bezpiecznej obsady pielęgniarskiej. Dokument definiuje ją jako odpowiednią liczbę i skład wykwalifikowanych oraz wspieranych pielęgniarek, które mogą zapewnić bezpieczną opiekę pacjentom.

Dowody są jednoznaczne: zbyt mała liczba pielęgniarek, bez właściwych kwalifikacji i wsparcia, zwiększa ryzyko błędów medycznych, śmiertelność pacjentów oraz problemy ze zdrowiem psychicznym personelu.

Już w 2022 roku WHO/Europa ostrzegała, że niedobory kadrowe to „bomba z opóźnionym zapłonem”. Obecne prognozy wskazują, że do 2030 roku w regionie może zabraknąć prawie 1 miliona pracowników ochrony zdrowia.

Dodał również:

Również dr Sandra Gallina, Dyrektor Generalna ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności w Komisji Europejskiej, zwróciła uwagę na skalę problemu:

Komisja Europejska wspiera państwa członkowskie m.in. poprzez program EU4Health, inicjatywę Nursing Action, Joint Action HEROES oraz instrumenty takie jak Erasmus+, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności czy fundusze polityki spójności.

Nowy dokument jest częścią trzyletniego projektu Nursing Action, który rusza w 2024 roku. Inicjatywa prowadzona przez WHO/Europa i finansowana przez Komisję Europejską w ramach programu EU4Health obejmuje współpracę z 21 państwami członkowskimi UE.

Celem projektu jest opracowanie i wdrożenie strategii opartych na dowodach naukowych, które mają poprawić rekrutację i utrzymanie pielęgniarek w zawodzie, wzmocnić ich pozycję oraz poprawić warunki pracy.

Dokument wskazuje osiem kluczowych działań politycznych, które mają pomóc państwom członkowskim wdrożyć bezpieczne standardy kadrowe:

1. Traktowanie pielęgniarstwa jako kwestii krytycznej dla bezpieczeństwa.

2. Zarządzanie złożonością systemu ochrony zdrowia.

3. Budowanie długoterminowego zaangażowania rządów i partnerów społecznych.

4. Wykorzystanie inteligentnych systemów danych do planowania zatrudnienia.

5. Wzmocnienie monitorowania i odpowiedzialności.

6. Racjonalne i długofalowe finansowanie.

7. Inwestowanie w wysoką jakość edukacji i ciągłe szkolenia.

8. Wzmocnienie przywództwa pielęgniarskiego.

Jak podkreśliła Margrieta Langins, doradca ds. polityki pielęgniarstwa i położnictwa w WHO/Europa:

Ekspertka zaznaczyła również:

Autorzy dokumentu podkreślają, że bezpieczna obsada pielęgniarska to nie tylko decyzje podejmowane na poziomie ministerstw, ale także codzienne działania w szpitalach i placówkach opieki społecznej. Planowanie strategiczne musi iść w parze z operacyjnymi decyzjami przy łóżku pacjenta.

Według WHO/Europa inwestowanie w pielęgniarki przynosi wymierne efekty: niższą śmiertelność pacjentów, lepszą jakość opieki, wyższy poziom dobrostanu personelu oraz większą wydolność systemów ochrony zdrowia.

Eksperci są zgodni – bez stabilnej i bezpiecznej kadry pielęgniarskiej europejskie systemy ochrony zdrowia nie poradzą sobie z rosnącym zapotrzebowaniem na opiekę medyczną.