Krajowy Program Reform: jakie zmiany czekają nas w zdrowiu?

Przyspieszenie wdrażania usług e-zdrowia oraz zwiększanie efektywności, dostępności i jakości świadczeń zdrowotnych to główne cele reform w zdrowiu na najbliższy rok. Rząd przyjął Krajowy Program Reform na lata 2022/2023. 

Zwiększenie efektywności, dostępności i jakości świadczeń zdrowotnych

Jednymi z najważniejszych zadań na najbliższy rok, według KPR, będę te dotyczące dostępu pacjentów do wysokospecjalistycznych świadczeń. Realizowane reformy dotyczą trzech wymiarów:

reformy i restrukturyzacji sektora szpitalnictwa w Polsce, reformy opieki onkologicznej sektora szpitalnictwa w Polsce, reorganizacji infrastruktury strategicznej w ochronie zdrowia i podmiotów leczniczych.

Kalendarium najważniejszych działań:

III kwartał 2022 r.: wejście w życie ustawy o modernizacji i poprawie efektywności szpitalnictwa
III kwartał 2022 r.: wejście w życie zarządzenia prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) o wzmocnieniu podstawowej opieki zdrowotnej i opieki koordynowanej, a następnie przepisów finansowych (w tym zmian w umowach), pozwalających na wdrożenie zmian w całym kraju
III kwartał 2022 r.: wejście w życie ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej ustanawiającej zasady funkcjonowania sieci poprzez wprowadzenie nowej struktury i nowego modelu zarządzania opieką onkologiczną w Polsce
III kwartał 2022 r.: wejście w życie ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta wraz z niezbędnymi przepisami wykonawczymi
I kwartał 2023 r.: wejście w życie rozporządzenia w sprawie wykazu Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących dla sieci onkologicznej

Zwiększenie liczebności kadry medycznej

W KPR zapisano również działania, które mają zwiększyć liczbę personelu medycznego. Jak czytamy w dokumencie: " Polskę dotyka również problem znacznego niedoboru lekarzy i pracowników opieki zdrowotnej, co wynika z podejmowania przez lekarzy i pielęgniarki zatrudnienia za granicą, oraz problem starzejącego się personelu medycznego (szczególnie lekarskiego i pielęgniarskiego)". Reformy zakładają również zwiększenie potencjału uczelni medycznych, dzięki czemu będą one mogły kształcić większą liczbę studentów wszystkich kierunków medycznych.

Dla zwiększenia liczby personelu medycznego będą realizowane następujące reformy:

zmiana ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz o zawodach lekarza i lekarza dentysty, wejście w życie ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych, przygotowanie planów rozwoju bazy dydaktycznej i bazy klinicznej (konsolidacja klinik na bazie innych podmiotów leczniczych z centralnymi szpitalami klinicznymi), wprowadzenie przepisów mających na celu poprawę atrakcyjności zawodów medycznych i warunków pracy pracowników medycznych.

Kalendarium najważniejszych działań:

IV kwartał 2021 r.: nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz zawodach lekarza i lekarza dentysty, mająca na celu stworzenie podstawy prawnej do wsparcia finansowego od roku akademickiego 2021/2022 dla studentów kierunków medycznych w Polsce (w tym studentów, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2021/2022), co przyczyni się do zwiększenia liczby lekarzy w Polsce.
II kwartał 2022 r.: wejście w życie systemu zachęt do podejmowania i kontynuowania studiów na wybranych kierunkach medycznych poprzez stypendia, finansowanie studiów i opiekę mentorską.
III kwartał 2022 r.: wejście w życie ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych, która wprowadzi możliwość tworzenia studiów II stopnia w zakresie przygotowania do zawodu ratownika medycznego.
IV kwartał 2022 r.: wejście w życie pakietu legislacyjnego, mającego na celu poprawę atrakcyjności zawodów medycznych i warunków pracy pracowników medycznych.

Potencjał badawczo - rozwojowy w naukach medycznych i naukach o zdrowiu

Zwiększenie potencjału badawczo - rozwojowego ma być według KPR możliwe dzięki utworzeniu odpowiedniego zaplecza do prac w tym zakresie, a także zwiększeniu stabilności i odporności polskiego sektora farmaceutycznego i biomedycznego. Reformy mają więc obejmować:

usprawnienie otoczenia prawnego regulującego badania kliniczne, usprawnienie finasowania innowacyjnych projektów B+R oraz ich wdrażania do systemu ochrony zdrowia, utworzenie i budowę Centrum Badawczo-Analitycznego Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego.

W KPR czytamy także, że planowane jest opracowanie i wdrożenie nowych regulacji prawnych w obszarze badań klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi, co ma prowadzić do zwiększenia atrakcyjności prowadzenia badań klinicznych w Polsce. Również nowe działania będą obejmować opracowanie i wdrożenie dokumentu strategicznego pn. Rządowy Plan Rozwoju Sektora Biomedycznego na lata 2022-203. Będzie on skupiać się na szczegółowej analizie polskiego sektora biomedycznego, identyfikując zarówno bariery rozwoju polskiego sektora biomedycznego, jak i jego potrzeby. 

Kalendarium najważniejszych działań:

IV kwartał 2022 r.: wejście w życie lub realizacja kluczowych działań określonych w Rządowym Planie Rozwoju Sektora Biomedycznego na lata 2022-2031, zgodnie z harmonogramem określonym w Planie Strategicznym.
IV kwartał 2022 r.: wejście w życie ustawy o badaniach klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi.

Opieka długoterminowa w powiatach

KPR zakłada również zwiększenie dostępu do opieki długoterminowej w szpitalach powiatowych. Cel ten związany jest z reformą oraz restrukturyzacją sektora szpitalnictwa w Polsce, nad czym obecnie trwają prace. 

Kalendarium najważniejszych działań:

II kwartał 2022 r.: przegląd możliwości tworzenia oddziałów/ośrodków opieki długoterminowej i geriatrycznej w szpitalach powiatowych w Polsce.
III kwartał 2022 r.: wejście w życie aktu prawnego dotyczącego wsparcia tworzenia w szpitalach powiatowych oddziałów/ośrodków opieki długoterminowej i geriatrycznej w oparciu o wyniki przeglądu.

Rozwój sektora leków i wyrobów medycznych

Głównym celem tej reformy jest poprawa zdolności do samodzielnego wytwarzania na terenie kraju API (aktywne składniki farmaceutyczne) oraz leków. Dzięki temu Polska ma stać się niezależna od zewnętrznych dostawców i podwykonawców. Planowane działania w tym zakresie to stworzenie odpowiednich warunków dla przemysłu farmaceutycznego, aby zachęcić firmy do zainwestowania w produkcję substancji czynnych, półproduktów i gotowych leków, zwłaszcza generycznych oraz biopodobnych oraz wyrobów medycznych.

Kalendarium najważniejszych działań:

II kwartał 2023 r.: wejście w życie aktu prawnego w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa dostaw leków, w tym rozwiązania problemu niedoborów leków i najważniejszych słabych punktów w łańcuchach dostaw.
III kwartał 2023 r.: Wybór projektów prac produkcyjnych API do wsparcia. Kryteria wyboru zawarte w zaproszeniu do składania wniosków muszą być niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz zostaną określone w ramach reformy. Projekty powinny przyczyniać się do tworzenia krytycznych interfejsów API. W tym celu przed ogłoszeniem konkursu zostanie sporządzona lista krytycznych API w oparciu o ramy analityczne identyfikacji luk i podatności w dostawie krytycznych API w Polsce.

Rozwój i modernizacja infrastruktury podmiotów leczniczych

KPR zakłada poprawę efektywności funkcjonowania centrów opieki wysokospecjalistycznej i innych podmiotów leczniczych, w tym podmiotów udzielających świadczeń w zakresie leczenia uzdrowiskowego. Ma to nastąpić poprzez:

przebudowę, rozbudowę, modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych, w tym podmiotów realizujących świadczenia z zakresu leczenia uzdrowiskowego, zapewniającą bezpieczną obsługę pacjentów lub budowę nowej infrastruktury podmiotów leczniczych, doposażenie w nowoczesny sprzęt i aparaturę medyczną z uwagi na ciągły rozwój technologii medycznych oraz utrzymujący się deficyt zarówno w jakości, jak i liczbie wykorzystywanej aparatury specjalistycznej, wsparcie zmian jakościowych w funkcjonowaniu podmiotów leczniczych, w tym podmiotów realizujących świadczenia z zakresu leczenia uzdrowiskowego poprzez realizację niezbędnych działań infrastrukturalnych.

Kalendarium najważniejszych działań:

IV kwartał 2022 r.: wejście w życie podstawowego aktu prawnego/rozporządzenia/przepisu prawnego w sprawie wykazu dokładnych kryteriów kwalifikujących szpitale do poszczególnych kategorii, aby pomóc w określeniu potrzeb inwestycyjnych wynikających z reformy.
I kwartał 2023 r.: pierwszy nabór wniosków dla szpitali ubiegających się o dofinansowanie

Rozwój badań

KPR zakłada poprawę zaplecza naukowego, w tym jego infrastruktury, aby móc rozwijać badania w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu. W ramach tej inwestycji realizowane będą zapisy Rządowego Planu Rozwoju Sektora Biomedycznego na lata 2022-2031 w następujących obszarach:

system zarządzania, innowacyjne terapie i leki przyszłości, wyroby medyczne i zdrowie cyfrowe, rozwój potencjału sektora biomedycznego.

Sektor biomedyczny będzie przede wszystkim wspierany poprzez konkursy grantowe skierowane do szerokiego grona - zarówno do jednostek naukowych, jak i przedsiębiorców. Środki z grantów będą przeznaczone na prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w tym na poszukiwanie innowacji.

W ramach tego działania planowane jest utworzenie Centrum Badawczo-Analitycznego.

Kalendarium najważniejszych działań: 

IV kwartał 2022 r.: uruchomienie elektronicznej platformy komunikacyjnej dla Polskiej Sieci Ośrodków Badań Klinicznych.
utworzenia specjalistycznego Centrum Badawczo-Analitycznego (w tym około 41 laboratoriów bezpieczeństwa biologicznego oraz części szkoleniowej wraz z kampusem o powierzchni około 3000 m2) do II kw. 2026 r.

Rozwój usług cyfrowych

Celem tej reformy jest dalsze budowanie systemu e-zdrowie w Polsce. Do projektowanych w ramach reformy działań należą:

wdrożenie trzech centralnych usług cyfrowych: narzędzia wspomagającego analizę stanu zdrowia pacjenta, rozwój algorytmów sztucznej inteligencji, budowa centralnego repozytorium danych medycznych, cyfryzacja dokumentacji medycznej i dalszy rozwój usługi jej wymiany – kluczowym elementem wsparcia w zakresie jakości i efektywności systemu opieki zdrowotnej jest wdrożenie e-dokumentacji medycznej, zarówno na poziomie rozwiązań centralnych, jak i dostosowanie podmiotów leczniczych do wdrożenia w praktyce elektronicznej dokumentacji medycznej, wzmocnienie cyberbezpieczeństwa w ochronie zdrowia.

Zmiany w zakresie cyberbezpieczeństwa będą opierały się na wzmocnieniu zasobów informatycznych Centrum e-Zdrowia i dostosowanie ich do rosnących potrzeb w zakresie cyberbezpieczeństwa m.in. poprzez:

wdrożenie Zintegrowanego Systemu Zarządzania Bezpieczeństwem, rozbudowę systemów bezpieczeństwa, wdrożenie programu bezpieczeństwa prac projektowo-rozwojowych w obszarze systemów IT, budowę Centrum Operacji Bezpieczeństwa w CeZ.

Najważniejsze z planowanych działań wymienionych w KPR w zakresie cyberbezpieczeństwa wiążą się z uruchomieniem KPO. Są one przewidziane w długoletniej perspektywie - do 2026 roku.

Elektroniczna karta zgonu i urodzenia

W tym zakresie KPR zakłada działania wdrożeniowe Elektronicznej karty zgonu i urodzenia.

Kalendarium najważniejszych działań:

II kwartał 2022 r.: środowisko integracyjne i gotowość do rozpoczęcia testów z KPRM i pozostałymi interesariuszami.
III kwartał 2022 r.: prace w obszarze walidacji.
I kwartał 2023 r.: zakończenie testów wraz z potwierdzeniem gotowości systemów do obsługi procesów biznesowych e-KZ.

Dokument za nieprzekraczalny termin wdrożenia produkcyjnego zakłada 1.03.2023 r.

Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii

Polecamy także: