Koszty bezruchu: 1,9 mld zł rocznie, 560 tys. dodatkowych L4. Czy Polska może sobie na to pozwolić?

Gdyby co drugi nieaktywny fizycznie mieszkaniec Polski zaczął ćwiczyć, liczba zgonów rocznie mogłaby spaść o 13,7%, a oszczędności z tytułu absencji chorobowych sięgnęłyby 1,9 mld zł – wynika z raportu „Korzyści z aktywności fizycznej Polek i Polaków – ocena wpływu na zdrowie, gospodarkę i rynek pracy”, opracowanego przez Instytut Badań Strukturalnych na zlecenie Benefit Systems.

Według najnowszych badań poziomu aktywności fizycznej Polaków, prowadzonych na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki, zaledwie 23% osób powyżej 15. roku życia spełnia rekomendacje WHO dotyczące minimalnej dawki aktywności fizycznej w czasie wolnym (bez uwzględnienia spacerów). Sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki, Piotr Borys podkreśla, że po włączeniu do analizy osób regularnie przemieszczających się na rowerze odsetek ten rośnie do jedynie 29%.

Analiza scenariuszy dotyczących zmiany poziomu aktywności fizycznej dowodzi, że gdyby co drugi nieaktywny mieszkaniec Polski podjął średni wysiłek, zmiana ta miałaby istotny wpływ na zdrowie publiczne. Zgodnie z symulacją opracowaną na potrzeby raportu dot. kosztów bezruchu, w części demograficznej wyraźne byłoby zmniejszenie liczby zgonów rocznie o 13,7% - z 407,3 tys. do 351,4 tys. Równocześnie oczekiwana długość życia wzrosłaby do 79,9 lat, czyli o 13 miesięcy. Zmniejszyłaby się również liczba dni hospitalizacji o 1,7 mln do 31 mln.

Analiza wykazuje, że zwiększenie aktywności fizycznej może przynieść realne korzyści zdrowotne w wielu obszarach. W onkologii odnotowanoby spadek liczby zachorowań łącznie o 4,4 tys. przypadków rocznie. W chorobach układu krążenia efekty również byłyby znaczące. Liczba zachorowań zmniejszyłaby się o 973 tys. osób. W przypadku udarów przewidywany jest spadek o 7,2 tys. zdarzeń, a w przypadku nadciśnienia aż o 1,2 mln przypadków. W grupie chorób metabolicznych częstość występowania obniżyłaby się o 304,8 tys. osób. Poprawie uległyby także wskaźniki masy ciała, zarówno wśród osób z otyłością, jak i z nadwagą, łącznie o 577,2 tys. osób. Zmniejszyłaby się również częstość występowania depresji o 407,7 tys. osób, a liczba dni absencji związanych z tą chorobą spadłaby o 586,3 tys. dni.

Dane z raportu „Korzyści z aktywności fizycznej Polek i Polaków – ocena wpływu na zdrowie, gospodarkę i rynek pracy” wskazują, że wzrost aktywności fizycznej wśród połowy osób dotychczas nieaktywnych mógłby znacząco poprawić sytuację na rynku pracy. Liczba osób pracujących zwiększyłaby się o 127 tys., a liczba korzystających z zasiłków chorobowych zmniejszyłaby się o 560 tys. osób. Łączna liczba dni absencji chorobowej spadłaby o 14,6 mln dni, co w wymiarze finansowym przełożyłoby się na oszczędności rzędu 1,9 mld zł.

W Polsce przez ostatnie trzy dekady oczekiwana długość życia wzrosła z 70,7 do 78,4 lat. Jest to efekt poprawy warunków ekonomicznych, postępów w medycynie, rozwoju systemu ochrony zdrowia oraz poprawy warunków pracy. Mimo to pozostaje o 3 lata krótsza niż średnia w krajach UE. Jednym z czynników, który może pomóc zmniejszyć tę różnicę jest wzrost aktywności fizycznej np. wzorem Szwecji, która od ponad 20 lat z powodzeniem realizuje innowacyjny program „Physical Activity on Prescription” (PAP), czyli „Ruch na receptę”.

W ramach PAP lekarze przepisują pacjentom, w tym z chorobami metabolicznymi i depresją, spersonalizowane plany aktywności fizycznej, a nie tylko ogólne zalecenia. Długoterminowe efekty tego systemowego podejścia potwierdza badanie pacjentów z zespołem metabolicznym, które wykazało, że po pięciu latach w programie PAP ich średni czas aktywności fizycznej wzrósł o 3 godziny tygodniowo i co istotne zaobserwowano znaczącą poprawę w 9 z 11 monitorowanych wskaźników zdrowotnych (m.in. masy ciała, ciśnienia krwi i poziomu glukozy).