Reklama

Kawa przed snem może wywoływać impulsywne zachowania, zwłaszcza u kobiet

15/08/2025 15:30

Badania kliniczne, przed może wywoływać impulsywne zachowania zwłaszcza kobiet - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Kofeina a kontrola zachowania
Nocna kofeina a impulsywność
Kobiety bardziej wrażliwe

Zespół biologów z University of Texas at El Paso odkrył, że picie kawy w godzinach nocnych może zwiększać impulsywność, a efekt ten jest szczególnie wyraźny u kobiet. Badanie na muszkach owocowych pokazało, że nocne spożycie kofeiny utrudnia kontrolę zachowania i sprzyja podejmowaniu ryzykownych działań. Naukowcy ostrzegają, że wyniki te mogą mieć znaczenie dla osób pracujących w trybie zmianowym i pijących kawę późno w ciągu dnia.

Kofeina a kontrola zachowania

Kofeina to najczęściej spożywana substancja psychoaktywna na świecie – korzysta z niej regularnie około 85% dorosłych Amerykanów. Naukowcy z University of Texas at El Paso postanowili sprawdzić, jak jej spożycie o różnych porach dnia wpływa na zdolność do kontrolowania zachowania.

– „Biorąc pod uwagę popularność kofeiny, chcieliśmy sprawdzić, czy dodatkowe czynniki mogą wpływać na jej oddziaływanie na kontrolę behawioralną” – wyjaśnia dr Paul Sabandal, współautor badania.

Badacze wykorzystali muszki owocowe (Drosophila melanogaster), które – dzięki podobieństwom genetycznym i neurobiologicznym – są cenionym modelem w badaniach nad zachowaniem. Owady otrzymywały różne dawki kofeiny o różnych porach dnia, a następnie testowano ich reakcję na silny strumień powietrza – bodziec, który zwykle powoduje zatrzymanie ruchu.

Reklama

Nocna kofeina a impulsywność

Okazało się, że muszki karmione kofeiną w nocy miały trudności z zahamowaniem ruchu i reagowały bardziej impulsywnie, „lekkomyślnie” latając mimo nieprzyjemnego bodźca.

– „Zaobserwowaliśmy, że owady po nocnej kofeinie były mniej zdolne do powstrzymania ruchu, co odzwierciedlało impulsywne zachowania” – mówi dr Erick Saldes, współautor badania.

Co ciekawe, ten sam efekt nie wystąpił, gdy kofeina była podawana w ciągu dnia.

Kobiety bardziej wrażliwe

Zespół odkrył również, że samice muszek reagują silniej na nocną kofeinę niż samce, mimo podobnych stężeń tej substancji w organizmie.

Reklama

– „Muszki nie mają ludzkich hormonów, takich jak estrogen, co sugeruje, że inne czynniki genetyczne lub fizjologiczne odpowiadają za tę różnicę” – podkreśla prof. Kyung An Han.

Autorzy badania zwracają uwagę, że wyniki mogą być istotne dla osób pracujących w nocy, takich jak personel medyczny czy wojskowy, które sięgają po kawę, by utrzymać czujność. Szczególnie kobiety mogą być bardziej podatne na negatywne skutki nocnego spożycia kofeiny, jeśli chodzi o kontrolę zachowania i impulsywność.

Praca została przeprowadzona w laboratorium prof. Han w UTEP, które bada neurobiologiczne podstawy plastyczności zachowania – w tym uczenie się, pamięć, uzależnienia i interakcje gen-środowisko związane z chorobami neurodegeneracyjnymi. Naukowcy planują dalsze eksperymenty, by lepiej poznać mechanizmy stojące za tym zjawiskiem.