Kalendarz szczepień 2026: lekarze zgłaszają poważne zastrzeżenia wobec nowego PSO

Jak podaje portal  prawo.pl, choć Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) opublikował program szczepień ochronnych (PSO) na rok 2026 w terminie, dokument zawiera błędy i niejasności, które już budzą sprzeciw środowiska medycznego od zapisów dotyczących dzieci, po nieprecyzyjne regulacje dla kobiet w ciąży.

Zgodnie z dokumentem opublikowanym przez GIS, program szczepień ochronnych na rok 2026 zawiera wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych oraz zasady ich realizacji. Wśród dzieci i młodzieży przewidziano warianty szczepionek wysokoskojarzonych (np. DTaP‑IPV‑Hib, DTaP‑IPV‑Hib‑HBV) w schematach 3+1 oraz 2+1. Dokument obejmuje również szczepienia zalecane dorosłych, kobiet w ciąży, osób wykonujących zawód medyczny oraz inne grupy pracownicze.

Choć publikacja odbyła się zgodnie z obowiązującym terminem (31 października), lekarze zwracają uwagę, że program wyglądał na opracowany w pośpiechu. Zdaniem medyków, z którymi rozmawiał portal konieczne jest ich poprawienie.

Jednym z bardziej krytykowanych zapisów w PSO  2026 jest kwestia szczepienia przeciw wirusowi RSV (syncytialny wirus oddechowy) u kobiet w ciąży. W jednym fragmencie dokumentu zawarto informację, że szczepienie rekomenduje się „między 27. a 36. tygodniem ciąży”, co jest zgodne z charakterystyką produktu leczniczego. Jednak w specjalnej tabeli dotyczącej kobiet w ciąży pojawia się zapis, że szczepienie można prowadzić „przez cały okres ciąży”. Jak wyjaśnia pediatra w rozmowie z portalem prawo.pl:

Kolejne zastrzeżenie dotyczy szczepień dzieci. PSO 2026 przewiduje, że w przypadku szczepionki „6 w 1” przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi lekarz będzie mógł sam zdecydować, czy zastosuje schemat trzy‑ czy czterodawkowy. Jak ostrzega jeden z lekarzy cytowany przez prawo.pl:

Lekarze obawiają się, że ta szeroka dowolność może wpłynąć na skuteczność szczepienia przeciw krztuścowi, zwłaszcza że Polska nadal jako jedyny kraj w Europie w ramach bezpłatnego programu stosuje szczepionkę pełnokomórkową, podczas gdy inne państwa korzystają z wersji bezkomórkowej.

PSO 2026 utrzymuje szczepionkę pełnokomórkową przeciw krztuścowi w programie bezpłatnych szczepień, co oznacza, że dostępność szczepionki bezkomórkowej nadal nie została zapewniona dla wszystkich dzieci w Polsce. Tu nie chodzi tylko o redukcję wkłuć, ale o to, że szczepionki niepełnokomórkowe charakteryzują się lepszym profilem bezpieczeństwa. Eksperci przypominają, że rodzice w wielu przypadkach muszą sami pokrywać koszty szczepionki, jeśli chcą skorzystać z nowszego rozwiązania.

Na kilka dni przed publikacją PSO 2026 Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt rozporządzenia zmieniającego obowiązkowe szczepienia ochronne. Dokument ten pozostawał w konsultacjach społecznych, podczas gdy kalendarz publikowany był przez GIS jako komunikat. Źródła podkreślają brak jasności co do spójności obu dokumentów i wyjaśnienia przyczyn ewentualnych rozbieżności.

Co dalej z PSO  2026?

Nowy kalendarz szczepień 2026 r. miał być narzędziem planowania profilaktyki zdrowotnej. Już w momencie publikacji budzi jednak istotne zastrzeżenia.  Lekarze zgłaszają nie tylko błędy formalne, ale i wątpliwości merytoryczne oraz praktyczne. Brak precyzyjnych zapisów, rozbieżności w terminach oraz utrzymanie starszych technologii szczepień w programie stawiają pod znakiem zapytania skuteczność i bezpieczeństwo realizacji programu w praktyce.

Pacjenci, lekarze oraz administracja ochrony zdrowia powinni uważnie monitorować kolejne wersje PSO 2026 i zgłaszać uwagi, by program działał w sposób przejrzysty i skuteczny.