ADHD u dorosłych: przyczyny, objawy i leczenie | Centrum CBT ADHD

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. W Tygodniu Świadomości ADHD warto przypomnieć o tym, że ADHD jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych, a jednocześnie jest zaburzeniem, wokół którego nadal funkcjonuje wiele mitów. Z czym mierzą się osoby z ADHD? O tym w artykule.

Szacuje się, że około 8% populacji osób w wieku dziecięco-młodzieżowym i około 5% w wieku dorosłym ma zdiagnozowany zespół nadpobudliwości psychoruchowej. Przy czym warto podkreślić, że ADHD w Polsce jest w stopniu znaczącym niedorozpoznane, o czym świadczy chociażby fakt, że dane NFZ wskazują na zaledwie 0,5% populacji z postawioną diagnozą. 

ADHD jest zaburzeniem, czyli ma negatywny wpływ na funkcjonowanie. Poza tym dla osób, których dotyczy, problemem jest nie tylko mierzenie się ze skutkami choroby, ale również z nierozumieniem społecznym oraz ograniczonym dostępem do specjalistów w tym obszarze. W całym kraju jest zaledwie kilkadziesiąt osób, w tym specjaliści Centrum CBT, które zajmują się kompleksową diagnozą i terapią ADHD u dzieci oraz osób dorosłych.

Najczęściej nadpobudliwość psychoruchowa ma swoje początki już w dzieciństwie. Brak diagnozy na tym etapie, powoduje, że osoba dorosła mierzy się z jeszcze bardziej odczuwalnymi konsekwencjami choroby.

– mówi Katarzyna Szamburska-Lewandowska, psycholog, psychoterapeuta i diagnosta, kierownik zespołu diagnostycznego Centrum CBT. W Poradni dla Dzieci i Młodzieży Centrum CBT Wołodyjowskiego prowadzi diagnozę psychologiczną i neuropsychologiczną dzieci, młodzieży i dorosłych, w szczególności z zaburzeniami neurorozwojowymi (ADHD, zaburzenia ze spektrum autyzmu), a także psychoterapię poznawczo-behawioralną dzieci, młodzieży i dorosłych.

Jednymi z głównych objawów ADHD, nie tylko u dzieci, ale również u osób dorosłych, są częsta impulsywność i napady złości, a także trudności wynikające z zaburzeń uwagi. Dzieci i dorośli z ADHD mają problemy ze skupieniem się, organizacją i planowaniem, łatwo się rozpraszają, zapominają o terminach czy złożonych obietnicach. Charakterystyczne dla ADHD są też silne wahania nastroju, skrajne emocje i niecierpliwość wobec innych osób. Trudności z radzeniem sobie z codziennymi sprawami i obowiązkami – niedokańczanie rozpoczętych prac, brak satysfakcji z pracy zawodowej czy z zadań szkolnych, to kolejne z objawów, których konsekwencją są niezadawalające wyniki szkolne, u dzieci i młodzieży lub niesatysfakcjonująca ścieżka zawodowa u dorosłych.  

Coraz więcej osób spostrzega siebie samych jako nadmiernie roztargnionych i stale odczuwających wewnętrzny niepokój. Wiele z nich, szukając źródła tego stanu, dowiaduje się z zaskoczeniem, że ma ADHD. Niektórzy rozpoznają własne objawy w zachowaniu swoich dzieci z ADHD i nagle zaczynają rozumieć, co było powodem ich cierpienia. Często też dorośli najpierw trafiają na terapię z powodu zaburzeń i chorób, takich jak na przykład depresja czy zaburzenia lękowe, które są powikłaniem niezdiagnozowanego i nieleczonego ADHD.

Wbrew powszechnym opiniom, ADHD nie dotyczy wyłącznie dzieci i młodzieży, i co więcej, nie kończy się wraz z wejściem w dorosłość. Jednym z mitów, który funkcjonuje wokół ADHD osób dorosłych, jest twierdzenie, że ADHD u dorosłych można wyleczyć, a objawy znikną samoistnie. ADHD jest stanem trwającym przez całe życie, a objawy mogą być mniej nasilone lub zmieniać się wraz z wiekiem, ale nie znikają same. Tylko właściwe leczenie, terapia, nauka strategii radzenia sobie i odpowiednie wsparcie ze strony najbliższych mogą pomóc osobom dorosłym z ADHD w zarządzaniu objawami, poprawie funkcjonowania i jakości życia. Osoby dorosłe z ADHD potrzebują zrozumienia, wsparcia i dostępu do odpowiedniego leczenia.

Rozpowszechnianie wiedzy na temat ADHD u dorosłych jest kluczowe i niezbędne, aby pomóc tym osobom w zrozumieniu istoty ich trudności i radzeniu sobie z wyzwaniami, które niesie to zaburzenie. Ważne jest również dążenie do zmniejszenia stygmatyzacji osób z ADHD, stereotypowego postrzegania ich na przykład jako leniwych, dzieci jako niegrzecznych a dorosłych jako niezaangażowanych czy niedotrzymujących obietnic. 

To co powinniśmy zapewnić to poczucie większej akceptacji i dostępności do diagnozy i leczenia dla osób dorosłych z ADHD, co umożliwiłoby im pełne osiąganie swojego potencjału i zadowolenia z życia.

Brak podjęcia odpowiedniego leczenia ADHD grozi rozmaitymi powikłaniami. Osoby z ADHD częściej narażone są pojawianie się myśli samobójczych. Co więcej, częściej dotyczy to dziewcząt z ADHD niż chłopców. Są to oczywiście powikłania wynikające z wpływu objawów na funkcjonowanie i związane są z tendencją do negatywnego myślenia o sobie, problemami z samoakceptacją, poczuciem izolacji i osamotnienia.  Dlatego tak ważne jest leczenie i właściwa diagnoza. Przede wszystkim trzeba zacząć od rozpowszechniania wiedzy o objawach i diagnozowania.

Wczesne rozpoznanie objawów ADHD i podjęcie intensywnych oddziaływań terapeutycznych, wpływa pozytywnie na funkcjonowanie i lepszą jakość życia pacjenta, a także jego otoczenia. Diagnozę ADHD można postawić w każdym wieku, najczęściej wczesnoszkolnym, natomiast w praktyce często także w okresie nastoletnim czy  u młodych dorosłych, którym objawy zaburzają codzienne funkcjonowanie.

Ze względu na podobieństwo objawowe ADHD i innych zaburzeń, a także możliwą obecność zaburzeń współistniejących, aby właściwie zdiagnozować pacjenta w kierunku zespołu nadpobudliwości psychoruchowej i zaplanować oddziaływania,  konieczne jest kompleksowe podejście i badanie przeprowadzone przez zespół specjalistów - zarówno psychologa-diagnostę, jak i psychiatrę wyspecjalizowanych w diagnozie i leczeniu ADHD. 

--

źródło: mat. prasowe