Reklama

Rak już nie zawsze wygrywa – 10 lat, które odmieniły polską onkologię

11/08/2025 16:30

Leczenie, terapie, ciągu ostatniej dekady zmieniło leczenie pacjentów onkologicznych Polsce - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Immunoterapia – od terapii ostatniej szansy do standardu
Czerniak – od miesięcy do dekady życia
Rak nerki - 8 lat ewolucji leczenia
Rak płuca – pełne spektrum immunoterapii w 7 lat
CAR-T – od badań klinicznych do praktyki

Ostatnie dziesięć lat to czas ogromnych zmian w leczeniu nowotworów w Polsce. Dzięki refundacji pierwszych terapii immunoonkologicznych w 2014 roku oraz wprowadzeniu terapii CAR-T od 2019 roku, tysiące pacjentów zyskało szansę na dłuższe życie w lepszej jakości.

Immunoterapia – od terapii ostatniej szansy do standardu

W ciągu dekady immunoterapia, która pobudza układ odpornościowy do walki z rakiem, stała się standardem w leczeniu wielu nowotworów. Dzięki refundowanym programom lekowym, obecnie korzysta z niej ok. 17,6 tys. pacjentów - nie tylko w zaawansowanych stadiach choroby. Dostępne są także schematy łączące niwolumab z ipilimumabem już w pierwszej linii leczenia czerniaka, raka nerki, wybranych postaci niedrobnokomórkowego raka płuca oraz międzybłoniaka opłucnej.

Czerniak – od miesięcy do dekady życia

Jeszcze kilkanaście lat temu zaawansowany czerniak oznaczał bardzo złe rokowania. Początkowo refundacja obejmowała tylko najbardziej zaawansowane przypadki, jednak kolejne zmiany programów lekowych umożliwiły stosowanie terapii w coraz wcześniejszych liniach. Kluczowym momentem było wprowadzenie refundowanej terapii uzupełniającej po resekcji guza.
Badania pokazują, że w przypadku leczenia skojarzonego mediana przeżycia całkowitego nie została jeszcze osiągnięta, a w monoterapii wynosiła odpowiednio 49,4 i 21,9 miesiąca.

Reklama

- Jeszcze kilkanaście lat temu rozmawialiśmy z chorymi głównie o miesiącach życia, dziś mówimy o latach, a nawet dekadzie - podkreśla dr n. med. Aneta Borkowska z Narodowego Instytutu Onkologii.

Rak nerki - 8 lat ewolucji leczenia

Od 2016 roku do programów lekowych sukcesywnie wprowadzano kolejne opcje immunoterapii, obejmując coraz szersze grupy pacjentów. Dziś leczenie obejmuje zarówno zaawansowane stadia, jak i terapie uzupełniające po operacjach. Wieloletnie obserwacje potwierdzają stabilny profil bezpieczeństwa terapii skojarzonej niwolumabem i ipilimumabem.

Reklama

- Mamy narzędzia, które pozwalają skuteczniej indywidualizować terapię, reagować na potrzeby różnych grup chorych i - co najważniejsze - dawać im nadzieję na dłuższe życie - mówi dr hab. n. med. Jakub Kucharz, prof. NIO-PIB.

Rak płuca – pełne spektrum immunoterapii w 7 lat

Pierwsze decyzje refundacyjne zapadły w 2018 roku. Od tego czasu stopniowo rozszerzano wskazania - od leczenia zaawansowanego po okołooperacyjne. W 2024 roku dodano terapię neoadjuwantową dla pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji chirurgicznej.

- Dzięki kolejnym decyzjom refundacyjnym nasi pacjenci mogą dziś korzystać z terapii, które jeszcze kilka lat temu były dostępne jedynie w ramach badań klinicznych - zaznacza dr n. med. Katarzyna Stencel z Wielkopolskiego Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii.

Reklama

CAR-T – od badań klinicznych do praktyki

Terapia CAR-T, polegająca na modyfikacji limfocytów T pacjenta, od 2019 roku jest dostępna w polskich ośrodkach dla wybranych pacjentów z agresywnymi chłoniakami. W 2024 roku skorzystało z niej ok. 180 osób. Eksperci wskazują, że wyzwaniem jest kierowanie chorych z mniejszych ośrodków do placówek certyfikowanych.

- Metoda ta cały czas się rozwija, pojawiają się też terapie o coraz wyższym profilu bezpieczeństwa, co sprawia, że leczenie jest mniej obciążające dla pacjentów – mówi prof. dr hab. n. med. Lidia Gil z UM w Poznaniu.