Jak usprawnić opiekę nad pacjentem w programie lekowym? Eksperci mówią: flexcare

Leki z programów lekowych mogłyby być przyjmowane w domu, a opieka nad pacjentem, który jest leczony w ten sposób mogłaby odbywać się w ambulatorium lub przychodni specjalistycznej to niektóre z propozycji pokazanych w raporcie „Flexcare. Możliwości wprowadzenia elastycznego modelu opieki w programach lekowych”.

Dostęp do nowoczesnych terapii w ramach programów lekowych jest kluczowym elementem systemu ochrony zdrowia, szczególnie dla pacjentów cierpiących na poważne schorzenia. Jednak złożoność procedur, konieczność częstych wizyt w wyspecjalizowanych ośrodkach oraz biurokracja sprawiają, że wielu chorych napotyka na trudności w korzystaniu z tych programów. Odpowiedzią na te wyzwania ma być model Flexcare, zaproponowany w najnowszym raporcie Izby Gospodarczej „Farmacja Polska”, opracowanym przez ekspertów z Katedry Rachunkowości Menedżerskiej Szkoły Głównej Handlowej oraz Polskiego Towarzystwa Koderów Medycznych.

Autorzy raportu „Flexcare. Możliwości wprowadzenia elastycznego modelu opieki w programach lekowych” wskazują, że skuteczne leczenie ograniczają obiektywne bariery – odległość od ośrodków medycznych, obowiązek stawiania się na częste wizyty kontrolne oraz skomplikowane procedury administracyjne. To często decyduje o powodzeniu terapii, a właściwie o zaprzestaniu leczenia przez osoby, które nie są w stanie sprostać regularnym wizytom. Proponowane rozwiązania w ramach modelu Flexcare mają na celu zwiększenie elastyczności leczenia i zmniejszenie obciążeń zarówno dla pacjentów, jak i placówek medycznych.

Istotą modelu flexcare jest przeniesienie części świadczeń do placówek medycznych niższego poziomu, takich jak ambulatoria, poradnie specjalistyczne, a także możliwość realizacji terapii w domu pacjenta, pod stałym nadzorem lekarzy prowadzących programy lekowe. Taka organizacja ma pozwolić na zmniejszenie liczby wizyt w szpitalach specjalistycznych, a tym samym ograniczenie ryzyka infekcji i poprawę jakości życia pacjentów. Zmniejszenie formalności oraz dostosowanie procedur do realnych potrzeb pacjentów może również pomóc w uniknięciu zbędnych hospitalizacji i zwiększyć efektywność wykorzystania zasobów placówek medycznych.

- Flexcare to model, który odpowiada na rosnące potrzeby pacjentów i ograniczenia systemu ochrony zdrowia” – podkreśla dr hab. Monika Raulinajtys-Grzybek, prof. SGH, jedna z autorek raportu. – Dzięki niemu pacjenci mogą otrzymywać leki i przechodzić część diagnostyki bliżej miejsca zamieszkania, co nie tylko poprawi ich komfort, ale również zwiększy efektywność działania placówek medycznych.

W Polsce ponad 250 tysięcy pacjentów korzysta z programów lekowych, otrzymując innowacyjne terapie i regularną diagnostykę. Pomimo wysokiego standardu leczenia, ścisłe regulacje i konieczność spełniania szeregu wymogów proceduralnych prowadzą do nadmiernych obciążeń zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy. Szpitale borykają się z brakami kadrowymi i finansowymi, co dodatkowo utrudnia sprawne funkcjonowanie programów lekowych. Ograniczenie biurokracji, usprawnienie rozliczania świadczeń oraz umożliwienie pacjentom odbioru leków z aptek ogólnodostępnych to tylko niektóre z propozycji zawartych w raporcie.

Model Flexcare spotkał się z pozytywnym odbiorem środowisk pacjenckich, które od dawna apelują o uproszczenie dostępu do leczenia. Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe-Razem Lepiej, podkreśla, że wprowadzenie elastycznych form terapii wymaga jednak odpowiednich zmian legislacyjnych i zapewnienia odpowiednich mechanizmów finansowania.

- Projekt „Flexcare. Możliwości wprowadzenia elastycznego modelu opieki w programach lekowych” jest bardzo ważnym opracowaniem analizującym aktualne problemy z dostępnością do terapii finansowanych w ramach programów lekowych oraz propozycją ich rozwiązań – powiedziała prof. dr hab. n. med. Brygida Kwiatkowska, Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, konsultant krajowa w dziedzinie reumatologii. I dodała – Zaproponowane w projekcie rozwiązania obejmują zarówno zmiany w obowiązujących przepisach prawnych, w których my jako lekarze musimy się poruszać, jak również możliwości wydania oraz podania leku bliżej miejsca zamieszkania, z utrzymaniem nadzoru dotyczącego jakości i bezpieczeństwa przez wiodące ośrodki.

Eksperci wskazują, że w wielu krajach europejskich podobne rozwiązania są już stosowane i przynoszą wymierne efekty. W Polsce również podczas pandemii COVID-19 wprowadzono ułatwienia w dostępie do terapii, np. możliwość odbioru leków do domu, co spotkało się z pozytywnym przyjęciem i znacząco poprawiło komfort pacjentów. Model Flexcare wpisuje się w ten trend i stanowi propozycję kompleksowej reformy, która może poprawić funkcjonowanie programów lekowych oraz zwiększyć ich dostępność dla pacjentów.

Wprowadzenie elastycznych rozwiązań organizacyjnych wymaga współpracy wszystkich interesariuszy – Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, placówek medycznych i organizacji pacjenckich. Eksperci podkreślają, że odpowiednie zmiany mogą nie tylko poprawić komfort leczenia pacjentów, ale również przyczynić się do optymalizacji kosztów i lepszego wykorzystania zasobów systemu ochrony zdrowia.