HPV wciąż groźny, a dzieci niezaszczepione. Kraków wyjątkiem na tle Polski

Mijają dwa lata od wprowadzenia szczepień przeciwko HPV w Polsce, a zainteresowanie wciąż pozostaje niskie. W Małopolsce zaszczepiono jedynie 14,8 proc. dzieci, choć szczepionka może uchronić przed wieloma nowotworami. Eksperci przypominają: to skuteczna ochrona i warto z niej skorzystać, zanim będzie za późno.

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to grupa ponad 200 typów wirusów. Część z nich może być niebezpieczna – prowadzą do raka szyjki macicy, ale także do nowotworów odbytu, gardła, pochwy czy prącia. Zakażenie jest bardzo powszechne – szacuje się, że ponad 80 proc. osób aktywnych seksualnie zetknie się z tym wirusem w ciągu życia.

Choć w większości przypadków infekcja ustępuje samoistnie, to niektóre jej typy mogą wywołać poważne zmiany przedrakowe. Dlatego tak ważna jest profilaktyka – najlepiej zanim w ogóle dojdzie do zakażenia.

Szczepienie przeciwko HPV jest dostępne, bezpłatne i skuteczne. Najlepszy efekt osiąga się, jeśli podaje się je przed rozpoczęciem życia seksualnego. Preparat można otrzymać w każdej poradni podstawowej opieki zdrowotnej, bez skierowania.

Program powszechnych szczepień wystartował w czerwcu 2023 roku i obejmuje dzieci od 9. do 14. roku życia – zarówno dziewczynki, jak i chłopców. Szczepienie jest dobrowolne, nie wymaga recepty ani skierowania. Preparat podaje się w dwóch dawkach, a rodzice mogą wybrać między szczepionką dwuwalentną a dziewięciowalentną.

Starsze nastolatki w wieku 14–18 lat również mogą skorzystać z bezpłatnej profilaktyki, ale w ich przypadku potrzebna jest wizyta u lekarza po receptę. Potem należy odebrać szczepionkę z apteki i umówić się na jej podanie w przychodni.

Według danych Centrum e-Zdrowia, w Polsce zaszczepiono dotąd 13,5 proc. dzieci kwalifikujących się do programu. W Małopolsce wskaźnik ten wynosi 14,8 proc. – to około 58,5 tys. dzieci. Najlepiej wypada Kraków, gdzie szczepienie przyjęło prawie 24,4 proc. młodych mieszkańców. Dobry poziom osiągnięto też w powiatach: olkuskim, chrzanowskim i krakowskim – wszędzie powyżej 19 proc.

Niestety, w wielu regionach sytuacja jest dużo gorsza. W powiatach dąbrowskim, gorlickim, limanowskim, nowotarskim, tarnowskim czy tatrzańskim zaszczepiono mniej niż 10 proc. dzieci i młodzieży.

Eksperci podkreślają, że szczepienia przeciw HPV to inwestycja w przyszłość. Warto działać teraz, bo skutki zakażenia wirusem mogą ujawnić się dopiero po wielu latach. Tymczasem preparaty są dostępne, bezpłatne i skuteczne. Wystarczy jeden telefon do przychodni, by umówić termin.