Kanada odciąża placówki rodzinne i stawia na opiekę farmaceutyczną

Od 1 stycznia w prowincji Ontario, w Kanadzie farmaceuci mogą wypisać recepty na leki stosowane w najpowszechniejszych dolegliwościach. Taka usługa medyczna nie jest jednak nowością w Kanadzie. W Polsce farmaceuci też mają pewne prawa w tym zakresie, ale nie są one aż tak szerokie, jak za Atlantykiem.

Ontario jest przedostatnią prowincją Kanady, w której farmaceuci uzyskali prawo do wypisywania recept na podstawowe leki. Podejście tamtejszego resortu zdrowia i tak jest ostrożne, ponieważ ministerstwo zezwoliło aptekarzom na przepisywanie medykamentów pacjentom, którzy cierpią na: 

• alergiczny nieżyt nosa,
• pleśniawki jamy ustnej,
• zapalenie spojówek,
• zapalenie skóry (atopowe, wypryskowe, alergiczne i kontaktowe),
• bolesne miesiączki,
• chorobę refluksową przełyku,
• hemoroidy,
• opryszczkę wargową,
• liszajec (bakteryjna choroba skóry),
• ukąszenie owadów i pokrzywkę,
• ugryzienie kleszcza,
• skręcenia i nadwyrężenia mięśniowo-szkieletowe,
• infekcje dróg moczowych.

Wprowadzone zmiany mają odciążyć podstawową opiekę zdrowotną oraz oddziały ratunkowe. Dzięki temu pacjenci, zamiast czekać na wizytę u swojego lekarza rodzinnego, będą mogli uzyskać pomoc szybciej i bliżej domu. 

Pierwszą prowincją Kanady, która wprowadziła prawo umożliwiające wystawianie recept na niektóre dolegliwości farmaceutom była Alberta w 2007 roku. W Polsce aptekarze taką możliwość uzyskali dopiero w 2020 roku. Co prawda już wcześniej mieli takie uprawnienie w sytuacji nagłego zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta, jednak praktycznie nie korzystali z niego. Obawiali się podważenia zasadności wystawienia recepty przez kontrolera z Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego. 

W 2020 roku, z uwagi na pademię COVID-19, prawo w tym zakresie zostało doprecyzowane. Oprócz recept farmaceutycznych, aptekarze uzyskali prawo do wystawiania recept sobie lub swojej rodzinie (tzw. pro auctore i pro familiae). W obu przypadkach jednak obowiązują inne przepisy.

Przepisać receptę osobie w sytuacji nagłego zagrożenia życia lub zdrowia może tylko farmaceuta pracujący w aptece lub punkcie aptecznym. Musi on na recepcie wskazać przyczynę przepisania i wydania leku. Ponadto aptekarz nie może ordynować środków odurzających i substancji psychotropowych.

Przepisując receptę farmaceuta do tego uprawniony może wystawić ograniczoną ilość leku, która niezbędna jest do zapewnienia 180-dniowej kuracji, wyliczonej w oparciu o określony na recepcie sposób dawkowania. Wypisana przez niego recepta nie jest refundowana. 

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku recepty dla samego farmaceuty lub członka jego rodziny. Do wystawienia tej recepty uprawniony jest każdy farmaceuta, który posiada prawo wykonywania zawodu. Za członków rodziny w tej sytuacji uważa się: małżonka, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa

Recepta może być wystawiona na dowolny produkt leczniczy, z wyłączeniem środków odurzających i psychotropowych. W tym przypadku nie obowiązuje klauzula zagrożenia zdrowia pacjenta. Nie trzeba również umieszczać przyczyny przepisania danego leku na recepcie. 

Obecnie w Sejmie procedowana jest ustawa o o badaniach klinicznych, które między innymi przewiduje nadanie prawa farmaceutom do wystawiania recept na szczepionki przeciwko grypie. Taka zmiana ma ułatwić pacjentom dostęp do szczepień, co jest szczególnie istotne w obecnym okresie, kiedy liczby zachorowań są rekordowe.