Dzieci czekają po dwa lata na serce. Prof. Mariusz Kuśmierczyk: "Mamy istotny problem, jeżeli chodzi o dawców pediatrycznych"

W Warszawskim Uniwersytecie Medycznym na nowe serca czekają obecnie trzej mali pacjenci – dwóch chłopców i jedna dziewczynka. Średni czas oczekiwania na organ dla dziecka ważącego około 20 kilogramów wynosi ponad dwa lata. Prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierujący Kliniką Chirurgii Serca, Klatki Piersiowej i Transplantologii, mówi wprost: „Transplantacja to dziś jedyny sposób, by te dzieci mogły żyć”.

Dzieci rodzące się z niedorozwojem lewego serca wciąż w Polsce przychodzą na świat. To wada tak ciężka, że jeszcze niedawno oznaczała wyrok – mimo serii operacji, prędzej czy później serce odmawiało posłuszeństwa. Jak tłumaczy prof. Mariusz Kuśmierczyk z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, „w innych krajach ich prawie nie ma, gdyż płody z taką wadą są abortowane”. W Polsce takich dzieci nie brakuje – i dziś mogą mieć nadzieję dzięki przeszczepom.

Wada polega na tym, że dziecko ma tylko jedną sprawną komorę serca – lewa nie rozwija się prawidłowo. Żeby przeżyć, maluch przechodzi kilka operacji, które mają dostosować jego układ krążenia. Jednak z czasem ta jedna komora przestaje sobie radzić.

Problem w tym, że na nowe serce dzieci czekają bardzo długo. Obecnie w WUM na przeszczep czeka trójka dzieci: 7-latek, 9-latek i 12-latka. Ich szanse zależą od tego, czy znajdzie się odpowiedni dawca.

U dorosłych łatwiej dobrać organ – dopuszczalne są różnice w rozmiarach. U dzieci nie – ich klatka piersiowa jest zbyt mała, by pomieścić większe serce. Ekspert twierdzi, że jeśli mamy dziecko, które waży mniej niż 20 kilogramów, to nie możemy mu przeszczepić większego serca, bo ono się po prostu nie zmieści.

Czas też działa na niekorzyść. Od pobrania serca do jego wszczepienia nie może minąć więcej niż cztery godziny. W przypadku dorosłych są już specjalne systemy transportowe wydłużające ten czas do 12 godzin. Dla dzieci – takich urządzeń jeszcze nie ma.

Brakuje dawców. Prof. Kuśmierczyk mówi otwarcie: 

- Mamy istotny problem, jeżeli chodzi o dawców pediatrycznych i ciężko nam jest przekonać anestezjologów dziecięcych do tego, żeby w obliczu tragedii, jaką jest śmierć dziecka, rozmawiali z jego rodzicami na temat dawstwa - powiedział kardiochirurg, dodając, że „jedno zmarłe dziecko może uratować ośmioro innych dzieci i te narządy mogą żyć w innych dzieciach”.

Na szczęście coraz częściej to sami rodzice, przeżywający dramat śmierci swojego dziecka, zgłaszają się do kliniki z prośbą o pobranie narządów, żeby ich strata nie poszła na marne.

Noworodki z poważnymi wadami często umierają tuż po urodzeniu. Ich serca – jeśli są zdrowe – można wykorzystać do transplantacji, nawet przy sporej różnicy wagi. 

Jeszcze kilka lat temu wykonywano w Polsce 11–12 przeszczepów serca u dzieci rocznie. Teraz jest ich dwa razy więcej.

Na liście oczekujących stale znajduje się około 20 dzieci, ale lekarz szacuje, że realna liczba potrzebujących jest znacznie większa.

Źródło: PAP