Dominik Kuc: kolejny Narodowy Program Zdrowia musi uwzględniać zdrowie psychiczne młodych osób

Polska prezydencja jest już prawie na półmetku. Jako jeden z punktów do zrealizowania postawiliśmy zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w kontekście mediów społecznościowych. Politykazdrowotna.com rozmawia z Dominikiem Kucem, Członkiem Zarządu Fundacji GrowSPACE o tym, czy coś się zmienia w tym obszarze.

Politykazdrowotna.com: Czy polska prezydencja w twoim odczuciu zmieni coś w temacie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży?

Jestem optymistą, ale umiarkowanym. Widzę ogromny potencjał w tym, aby wzmacniać temat zdrowia psychicznego w kontekście prewencji, wprowadzając np. w szkołach przedmiot edukacja zdrowotna. Oczywiście wolałbym, żeby był to przedmiot obowiązkowy dla wszystkich, ale tak czy inaczej stanowi jakiś początek dyskusji z młodymi ludźmi o wzmacnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego młodego pokolenia. Widzę też sporo zmian w kwestii związanej ze psychiatrą dzieci I młodzieży. Teraz kończyły się konkursy podmiotów, które mogą aplikować w Ministerstwie Zdrowia o środki z Funduszu Medycznego. To 3 mld zł na rzecz psychiatrii dziecięcej. To są działania, które pozytywnie zadziałają nie tylko w czasie naszej prezydencji, ale i po niej.  Widzę więc, że potencjał jest ogromny, ale trzeba sobie jednocześnie zdawać sprawę, że nie są to działania, których efekt będzie natychmiastowy.

Jakich rozwiązań spodziewasz się po zakończeniu naszej prezydencji w obszarze zdrowia psychicznego?

Potrzebujemy rozwiązań długoterminowych, ale one się już rozpoczęły.  Mam nadzieję, że koniec tej prezydencji będzie zwieńczony doprowadzeniem do uchwalenia ustawy, która ułatwi dostęp do specjalistów z zakresu zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Ta ustawa jest już procedowana w Komisji Zdrowia, w konsultacjach międzyresortowych. Liczę, że będzie to też jedna z ważniejszych zmian w zakresie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Pewnie już po wyborach prezydenckich.

Opracowywany jest Narodowy Program Zdrowia na lata 2026-2031. Czy zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w kontekście mediów społecznościowych powinno mieć w nim specjalne miejsce?

To jest temat, który coraz częściej się pojawia, bo ciężko nie mówić o rzeczywistości młodego pokolenia, bez poruszenia świata wirtualnego i ja bardzo się cieszę, że ten temat wybrzmiewa. Tą działką w zakresie zdrowia psychicznego powinniśmy się pilnie zająć. Dobrze, by znalazła się w programach profilaktyki zdrowotnej. Na razie widzimy, że takie rozwiązania są wdrażane ad hoc, jak np. zakaz korzystania z telefonów komórkowych w szkołach czy pewnego rodzaju ograniczenia. One nie rozwiązują przyczyn tego zagrożenia i jego skutków.  

Kraje skandynawskie wprowadzają zakazy korzystania z komórek w szkołach i uważają, że to dobry kierunek.

Faktycznie w krajach skandynawskich tak to działa, ale ja uważam, że powinniśmy inwestować w szersze rozwiązania. Takie, które są związane z algorytmami, z dostępem do mediów społecznościowych na etapie regulowania np. wieku, pozwalającego z nich korzystać. Powinniśmy uszczelnić te granice. Kolejna kwestia, która wpływa na zdrowie psychiczne młodych osób to dezinformacja. To są rzeczy, których sam zakaz nie rozwiązuje. Dlatego potrzebujemy długoterminowej edukacji. Tutaj nie mówię o tym, że w ogóle nie powinniśmy wprowadzać żadnych ograniczeń, ale oprzeć się przede wszystkim na edukacji. W wieku późnej szkoły podstawowej czy szkoły średniej, należy uczyć, jak taką dezinformację, m.in. zdrowotną rozpoznać, gdzie szukać rzetelnych treści zdrowotnych, uczyć, że mogą zapytać lekarza, by im pewne sprawy wyjaśnił. Mam nadzieję, że ten Narodowy Program Zdrowia będzie mieć komponent skierowany do szkół i do sektora edukacji, tak jak działo się to już przy niektórych poprzednich edycjach NPZ.