Dlaczego demencja występuje też w średnim wieku? Naukowcy wskazują na nowe białkowe tropy

Demencja nie dotyczy wyłącznie osób starszych – może zacząć się już w średnim wieku. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco zidentyfikowali specyficzne zmiany w białkach w płynie rdzeniowym, które mogą pomóc we wcześniejszym rozpoznaniu otępienia czołowo-skroniowego (FTD). Wyniki ich badań, opublikowane w „Nature Aging”, otwierają drzwi do lepszej diagnostyki i terapii.

Co to jest FTD i dlaczego tak trudno je rozpoznać?

Otępienie czołowo-skroniowe (FTD) to jedna z najczęstszych form demencji, która rozwija się u ludzi w średnim wieku. Zamiast typowych objawów starzenia, FTD może być mylone z depresją, schizofrenią czy chorobą Parkinsona. To sprawia, że diagnoza często pojawia się zbyt późno, a pacjenci nie mają szansy na udział w badaniach czy leczeniu we wczesnym stadium.

Zespół naukowców z UC San Francisco, kierowany przez Rowana Salonera z Memory and Aging Center, postanowił zbadać, co dzieje się w mózgach osób cierpiących na FTD. Analizie poddano ponad 4000 białek z płynu mózgowo-rdzeniowego pobranego od 116 pacjentów, którzy odziedziczyli tę chorobę. Wyniki porównano z próbkami 39 zdrowych krewnych.

Dzięki temu naukowcy mogli przyjrzeć się chorobie w żyjących osobach z pewnym rozpoznaniem genetycznym. To ważne, bo w przypadku nieodziedziczonych form FTD diagnozę można potwierdzić dopiero po śmierci pacjenta.

Problemy z RNA i uszkodzone połączenia w mózgu

Badacze odkryli, że u osób z FTD zmienia się zestaw białek związanych z regulacją RNA – cząsteczki kluczowej dla działania genów w mózgu. Dodatkowo stwierdzono defekty wpływające na połączenia nerwowe. To może oznaczać, że te konkretne białka są pierwszymi markerami choroby, które pojawiają się już na wczesnym etapie.

Uczeni mają nadzieję, że identyfikacja nowych białek pozwoli nie tylko szybciej wykrywać FTD, ale też lepiej dobierać pacjentów do badań klinicznych i, w przyszłości, wdrażać celowane leczenie.

Jak podkreślił Saloner: