Debata: Programy profilaktyczne w Polsce - czy działają? Jak zmierzyć ich efektywność?

Narzekamy, że mamy brak środków finansowych na badania profilaktyczne. Analizy pokazują, że w Polsce łącznie wydaje się około 2 000 000 000 zł na profilaktykę, tylko my tego nie widzimy. Przede wszystkim nie widzimy skutków wydawania tych środków. W naszym społeczeństwie, nie tylko naszym, okazało się, że mamy zdecydowanie gorszy wynik, niż mieliśmy kilka lat temu. To samo mówi WHO, która przyznaje się do tego, że właściwie ponieśliśmy klęskę w  tym zakresie

Reklama

Brakuje nam wyselekcjonowania tych skutecznych programów. My w sposób dosyć dobrowolny i nie zawsze profesjonalny wybieramy cele tej profilaktyki, wybieramy narzędzia, dostajemy odpowiednie środki, głównie lokalne i to stamtąd się biorą te 2 000 000 000  zł, wcale nie ze środków centralnych. A następnie realizujemy coś, co okazuje się, że nie trafia do odbiorców. Jest to nieskutecznie i to jest chyba podstawowy problem dzisiaj zdrowia publicznego.  Powinna nastąpić kompletna zmiana strategii w tym zakresie, czyli jeżeli byśmy przejrzeli wszystkie programy polityki prozdrowotnej, wszystkie projekty, które mają ograniczyć palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, które mają zwiększyć aktywność fizyczną, ograniczyć spożywanie wysokoenergetycznych produktów, a więc zmniejszyć nadwagę, otyłość w naszym społeczeństwie, to podstawową rzeczą, którą powinniśmy zrobić w Polsce, która nie jest realizowana, to przyglądać się w sposób naukowy, czyli zgodnie z metodologią, która pozwala na jednoznaczne wydanie orzeczenia, czy dany program jest skuteczny, czy jest nieskuteczny

Reklama

Myślę, że ogromnie istotną sprawą jest, abyśmy sobie zdawali sprawę z tego, że ochrona zdrowia musi poddać się pewnego rodzaju w ocenie jakościowej. Powinny być pewne procedury, których wykonanie zapewnia rzetelność pracy, a jednocześnie połączenie  z systemem informatycznym, co  pozwoli wykorzystać tę ogromną bazę danych Big Data, które są już w świecie oceniane, służą wyznaczeniu potrzeb finansowych, bilansowaniu poszczególnych roczników, wręcz pokoleń. Możliwość zaplanowania, a w tym jak najbardziej profilaktykę, szczególnie  jeśli włączymy w to dzieci, to takich działań które będą wymuszały przeniesienie pieniędzy z tej grupy, na którą wydajemy ich najwięcej, czyli tam, gdzie gasimy pożary - ludzie z udarami, zawałami, którzy trafiają do nas, żeby ich ratować.

To, co musimy zrobić i co powinno być innowacją, to stworzenie takiego systemu, żebyśmy dużo więcej wydawali na profilaktykę na początku, żeby tych pacjentów nieprzestrzegających reguł życia, albo tych pacjentów, którzy są genetycznie obciążeni i skazani na większą skłonność do zachorwania na choroby serca leczyć najnowszymi technologiami.

Rozwój diagnostyki laboratoryjnych jest olbrzymi i namacalny. Tu chciałabym zapewnić, że nasze laboratoria są na te przełomy gotowe, mamy cały innowacyjny program, który w tym roku wsparła Fundacja WOŚP.  Nie możemy też zapominać o pakietach podstawowych badań, one nadal odgrywają kluczowe znaczenie. 

Powinniśmy zabiegać o osobną wycenę badań diagnostycznych.

Programy profilaktyczne w ginekologii są dostępne, ale niekoniecznie kobiety w nich uczestniczą.

Wydaje mi się, że naszą rolą jest określenie, w jaki sposób dotrzeć do pacjentów i zachęcić ich do profilaktyki. Myślę, że dużą rolę w zakresie komunikacji  mogą odegrać nowe technologie - media społecznościowe. Czy ja dotrę do każdego pacjenta albo każdej kobiety? Nie dotrę i nawet cała grupa polskich ginekologów nie dotrze z tą informacją, ale ktoś, kto dociera z innymi informacjami, nie zdrowotnymi i ma duże zasięgi, być może jest tą osobą, którą powinniśmy zachęcić do tego, żeby wziął udział w akcji promującej działania profilaktyczne

Reklama

Od lat działamy międzynarodowo w obszarze raka pierwsi i mamy świadomość, że obecnie mówimy o chorobie społecznej, która niestety zbyt późno diagnozowana może być śmiertelna. Najważniejsze jest więc, by profilaktykę zaczynać jak najwcześniej i by była ona integrowana na poziomie wszystkich dostępnych na rynku metod.

Reklama

Kluczowy jest komunikat kierowany do osób zdrowych a nie chorych. Jako Fundacja, która ma olbrzymie doświadczenie w edukacji onkologicznej wiemy, jak ważna jest próba przeciwstawienia się podejściu, że diagnostyka prowadzi do nowotworu. Ta komunikacja powinna mieć inny filar i płynąć w tonie pielęgnacyjnym a nie doszukiwania się chorób.

Reklama

Powinniśmy skierować decyzje na poziom kompetencji w restrukturyzacji OZ a system ochrony zdrowia powinien być bardziej konkurencyjny. Przy obecnym trendzie centralizacji jest to niemożliwe by celować profilaktykę do pacjentów