Chirurgia bariatryczna – nie tylko mniejszy żołądek, ale szansa na dłuższe życie

To zaawansowane leczenie otyłości, które zmienia funkcjonowanie całego organizmu, poprawia jakość życia i może uchronić przed przedwczesną śmiercią. Operacja bariatryczna nie polega jedynie na mechanicznym zmniejszeniu żołądka. Wyjaśniamy, czym jest, kto może z niej skorzystać, jak wygląda droga do zabiegu bariatrycznego w ramach NFZ i jakie regulacje prawne obowiązują w Polsce i Europie.

Chirurgia bariatryczna nie polega jedynie na mechanicznym zmniejszeniu żołądka – to skomplikowane leczenie, które ma na celu przywrócenie prawidłowej regulacji metabolicznej organizmu.

Statystyki są alarmujące: aż 25 proc. Polaków zmaga się z otyłością, a w wielu przypadkach choroba osiąga taki stopień zaawansowania, że zagraża życiu. Jak podkreślają specjaliści, otyłość to nie tylko wynik przejadania się. Ogromne znaczenie mają także uwarunkowania genetyczne, społeczne i metaboliczne. W Polsce wykonuje się rocznie około 3 tys. operacji bariatrycznych, które stanowią jeden z najbardziej skutecznych sposobów walki z chorobliwą otyłością.

Operacje bariatryczne to zabiegi chirurgiczne, których celem jest trwałe zmniejszenie masy ciała poprzez ingerencję w przewód pokarmowy. Najczęściej stosowane metody to: rękawowa resekcja żołądka (sleeve gastrectomy) – usunięcie znacznej części żołądka, gastric bypass – ominięcie części żołądka i jelit, czy opaska żołądkowa – regulowane zmniejszenie objętości żołądka.

Jak zaznacza prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł:

To nie tylko kwestia „mniejszego worka na jedzenie”.

Do operacji kwalifikują się osoby z: BMI ≥ 40 lub BMI ≥ 35 i co najmniej jedną chorobą towarzyszącą, jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, obturacyjny bezdech senny czy choroby stawów.

Ważne jest również to, by pacjent miał świadomość, że operacja to dopiero początek – konieczne jest wprowadzenie trwałych zmian w stylu życia.

Operacja bariatryczna może być wykonana bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia, jednak droga do niej wymaga kilku kroków. Trzeba mieć skierowanie od lekarza rodzinnego lub specjalisty, odbyć konsultację w poradni leczenia otyłości. Niezbędna jest również pełna kwalifikacja do zabiegu obejmująca badania, opinie psychologa, dietetyka, internisty i chirurga oraz zgoda zespołu bariatrycznego.

Chociaż lista oczekujących jest długa, warto podjąć ten wysiłek – stawką jest zdrowie i życie!

Prof. Maciej Kielar ostrzega, że „nie każdy pacjent nadaje się do operacji bariatrycznej”. Bezwzględne przeciwwskazania to m.in.: wiek powyżej 65 lub poniżej 18 lat (z wyjątkami), niewydolność serca lub oddechowa, choroba nowotworowa w fazie aktywnej i niektóre choroby psychiczne.

Pacjent musi być zdolny do współpracy i świadomy zmian, jakie niesie zabieg.

W Polsce chirurgia bariatryczna jest oficjalnie uznana za metodę leczenia otyłości. W 2016 r. została ujęta w katalogu świadczeń gwarantowanych przez NFZ. Kwalifikacje do operacji i standardy leczenia reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia oraz wytyczne Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości.

W Unii Europejskiej nie istnieje jedna wspólna ustawa regulująca chirurgię bariatryczną, jednak obowiązują ogólne standardy medyczne UE oraz krajowe wytyczne medyczne i refundacyjne. Europejskie Stowarzyszenie Badań nad Otyłością (EASO) promuje chirurgię metaboliczną jako skuteczną metodę leczenia ciężkiej otyłości.

Badania pokazują, że ma ogromny wpływ nie tylko na ciało, ale i psychikę pacjenta. Po zabiegu znacząco wzrasta samoocena – w badaniu przeprowadzonym na ponad 5700 pacjentach wskaźnik jakości życia wzrósł średnio o 40 punktów.

Piętno otyłości jest realne: 19–42 proc. osób z wysokim BMI doświadcza dyskryminacji, częściej kobiety.

Otyłość to choroba przewlekła, której skutki zdrowotne mogą być dramatyczne, jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie. Eksperci podkreślają, że zarówno farmakoterapia, jak i chirurgia bariatryczna stanowią dziś skuteczne metody terapeutyczne – dostępne także w Polsce. Zbyt długie zwlekanie z decyzją o leczeniu może prowadzić do rozwoju powikłań i pogorszenia jakości życia.

Jego zdaniem nie tylko zdrowie fizyczne, ale całe życie pacjenta może się zmienić na lepsze po podjęciu decyzji o leczeniu.