Chirurdzy ostrzegają przed wzrostem zakażeń po operacjach. Problemem są antybiotykooporność i brak systemu nadzoru

Zakażenia pooperacyjne i rosnąca antybiotykooporność stają się coraz większym wyzwaniem dla polskiej chirurgii. Zdaniem prof. Tomasza Banasiewicza, prezesa elekta Towarzystwa Chirurgów Polskich, problem będzie narastał wraz ze starzeniem społeczeństwa i wzrostem liczby chorób cywilizacyjnych. Ekspert podkreśla, że konieczne są zmiany w organizacji opieki nad pacjentem, rozwój telemedycyny oraz skuteczniejsza profilaktyka zakażeń miejsca operowanego.

Prof. Tomasz Banasiewicz, kierownik Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Onkologii Gastroenterologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu oraz prezes elekt Towarzystwa Chirurgów Polskich, zwraca uwagę, że problem zakażeń w chirurgii może w najbliższych latach narastać.

Ekspert zaznacza, że Polska nadal nie dysponuje wiarygodnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi liczby zakażeń pooperacyjnych.

Zdaniem chirurga skuteczna profilaktyka zakażeń zaczyna się jeszcze przed operacją, na etapie tzw. prehabilitacji. Ważną rolę mają tu odgrywać systemy telemedyczne oraz personel pomocniczy.

Pacjent przed planowym zabiegiem powinien wypełnić szczegółową ankietę dotyczącą przebytych chorób, przyjmowanych leków, wyników badań czy palenia papierosów. Dzięki temu lekarz może skupić się na analizie danych i wyborze najlepszej strategii leczenia.

Specjalista zwraca uwagę, że większe wykorzystanie asystentów medycznych mogłoby znacząco odciążyć lekarzy i poprawić organizację opieki nad pacjentami chirurgicznymi.

Przykładem skutecznego wykorzystania telemedycyny jest aplikacja iWound, opracowana w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Poznaniu. System pomaga monitorować gojenie ran po wypisie ze szpitala i wspiera przygotowanie pacjentów do operacji.

Aplikację obsługuje student medycyny zatrudniony przez szpital. Według danych przedstawionych przez specjalistę dzięki temu rozwiązaniu liczba wizyt pacjentów przygotowujących się do operacji spadła o 40–50 proc.

W poznańskim ośrodku powstał również poradnik dla pacjentów przygotowujących się do operacji przewodu pokarmowego. Zawiera on zalecenia dotyczące żywienia, aktywności fizycznej oraz stosowania pre- i probiotyków.

Ekspert podkreśla, że jednym z największych wyzwań pozostaje leczenie ciężkich zakażeń śródbrzusznych i narastająca antybiotykooporność.

Profilaktyka zakażeń obejmuje m.in. podanie antybiotyku na 30–60 minut przed operacją, stosowanie specjalistycznych szwów i odpowiednich opatrunków.

W przypadku ciężkich zakażeń jamy brzusznej często konieczne jest stosowanie antybiotykoterapii empirycznej jeszcze przed uzyskaniem wyników badań mikrobiologicznych. Dlatego lekarze powinni od razu pobierać materiał do posiewu, aby szybko dobrać skuteczny lek.

Specjalista zaznacza, że ciężkie zakażenia śródbrzuszne mogą prowadzić do zgonu, dlatego wymagają szybkiego i skutecznego leczenia.