Bezpieczeństwo lekowe w Europie coraz bardziej zagrożone. Unia przygotowuje strategię działań

Od czasu wybuchu pandemii COVID-19 temat bezpieczeństwa lekowego w Europie nie schodzi z tapetu. Pomimo wielu debat, realnie mało co zmienia się w tym zakresie. Jeśli sytuacja dalej będzie tak wyglądać, za dekadę Europa może być w pełni uzależniona od produkcji leków z Azji.

Obecnie prawie 80 proc. substancji czynnych wykorzystywanych do produkcji leków w Europie pochodzi z Azji. Sytuacja ta nie zapewnia krajom europejskim bezpieczeństwa lekowego, co dobitnie pokazała pandemia COVID-19. Od tego czasu, jak mantrę powtarza się, że trzeba odbudować zdolności produkcyjne API w Europie. 

Przeniesienie produkcji do Europy jest jednak przedsięwzięciem niezwykle kosztownym, którego rezultaty będzie można zobaczyć dopiero za kilkanaście lat. Natomiast problemy z lekami w Europie są już teraz a może być tylko gorzej, jeśli nie zostaną wdrożone żadne działania.

Z przeprowadzonego przez Pharmaceutical Group of the European Union, czyli stowarzyszenia reprezentującego farmaceutów, pod koniec 2022 roku badania niedoboru leków w Europie wyszło, że we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej występują jakieś braki leków. Co niepokojące - w prawie każdym państwie chodzi o leki bardzo podstawowe, takie jak środki przeciwbólowe, antybiotyki czy leki wyrównujące ciśnienie krwi. 

Część problemów z niedoborami leków, jak dodawała komisarz, jest rozwiązywanych na szczeblach krajowych. Nie każde państwo jest jednak w stanie samo poradzić sobie w tej sytuacji. Dlatego też krajom, które nie potrafią monitorować sytuacji lekowej i zarządzać krytycznymi niedoborami leków, ma pomóc Europejska Agencja Leków. Będzie to możliwe m.in. dzięki wzmocnieniu jej mandatu.

Niedobory leków są stałym problemem zdrowia publicznego w Europie, jednak ostatnie wydarzenia na świecie, takie jak pandemia COVID-19, wojna na Ukrainie, kryzys energetyczny czy wysoka inflacja, pogłębiają go. Co prawda Komisja Europejska i Europejska Agencja Leków nieustannie wspierają państwa członkowskie w stawianiu czoła niedoborom leków, ale działania te nie są wystarczające. Czymś, co ma dosadnie wpłynąć na zwiększenie bezpieczeństwa lekowego w Europie, będzie Pakiet Farmaceutyczny, nad którym obecnie pracuje Komisja Europejska.

Jak dodaje Stefan De Keersmaecker, nowelizacja europejskiego prawa farmaceutycznego ma przyczynić się do zapewnienia dostępu do leków wszystkim potrzebującym pacjentom oraz uniknięcia jakichkolwiek zakłóceń na rynku leków w UE. Pozwoli ona również wszystkim krajom członkowskim, a więc także tym mniej zamożnym, które nie mogą pozwolić sobie na radykalne zwiększenie inwestycji w sektorze farmaceutycznym, polepszyć ich bezpieczeństwo lekowe.

Problem z bezpieczeństwem lekowym nie jest obcy Polsce. Farmaceuci od kilku miesięcy alarmują o brakach leków w aptece, a na listę antywywozową dodawane są nowe medykamenty. Problemy z dostępnością dotyczą m.in. antybiotyków, leków neurologicznych i diabetologicznych oraz preparatów na przeziębienia i grypę.

Niewątpliwie w tej sytuacji Polska może okazać się dużym beneficjentem nowego Pakietu Farmaceutycznego. Ministerstwo Zdrowia nie chce jednak jeszcze komentować pomysłu zmiany prawa europejskiego w sektorze lekowym.

Polecamy także: