Nowa ustawa o zawodzie psychologa w 2026 roku

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje nowy projekt ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Jak czytamy na stronie rządowej, jej zmiana jest konieczna, a z uwagi na liczne wady, niemożliwe jest dokonania nowelizacji.

W wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu została opublikowana informacja o opracowywanym projekcie ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. Napisano w niej, że:

Wskazano, że "ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów nie funkcjonuje w praktyce ze względu na liczne wady prawne i legislacyjne. Jest niezgodna z prawem europejskim". Zaznaczono, że z uwagi na konieczność dokonania licznych zmian w ustawie o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów nowelizacja dotychczasowej ustawy nie jest możliwa. Niezbędne jest zatem legislacyjne uregulowanie zasad wykonywania tego zawodu.

Opisując istotę rozwiązań planowanych w projekcie, podkreślono, że prawna regulacja dostępu do zawodu psychologa umożliwi jego wykonywanie osobom z odpowiednimi kwalifikacjami oraz postawą etyczną. Wskazano, że "zawód psychologa jest zawodem zaufania publicznego, a tytuł zawodowy - psycholog - podlega ochronie prawnej".

Podano, że psycholog będzie uzyskiwał prawo wykonywania zawodu z dniem wpisu na Regionalną Listę Psychologów, prowadzoną przez regionalną radę psychologów. Jest to możliwe dla osób, które uzyskały w Polsce tytuł magistra psychologii lub posiadają dyplom lub kwalifikacje do wykonywania zawodu psychologa nabyte w państwie członkowskim Unii, uznawane w Polsce. Osoba taka musi korzystać w pełni z praw publicznych, mieć pełną zdolność do czynności prawnych, natomiast nie może być prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Po uzyskaniu wpisaniu listę psycholog przez 12 miesięcy ma współpracować z opiekunem w sprawach dotyczących rozwoju zawodowego w celu rozwinięcia w praktyce etycznych standardów wykonywania zawodu i wzmocnienia kompetencji zawodowych. Listę opiekunów będzie prowadzić właściwa regionalna rada.

Jak wskazano, wykonywanie zawodu psychologa ma polegać na udzielaniu świadczeń psychologicznych i określony został zamknięty katalog usług psychologicznych oraz zdefiniowano ich poszczególne rodzaje. Dodano, że za wykonywanie zawodu psychologa będzie uważane także prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie psychologii oraz działalności dydaktycznej w zakresie psychologii.

Zapowiedziano, że psycholog będzie miał prawo i obowiązek doskonalenia zawodowego poprzez kształcenie ustawiczne. "Doskonalenie zawodowe, w tym superwizja, jest organizowane przez samorząd zawodowy psychologów w ustalonych okresach edukacyjnych" – doprecyzowano.

Projekt ustawy reguluje również działalność samorządu zawodowego psychologów, który składać się będzie z Krajowej Izby oraz regionalnych izb psychologów. Do jego zadań należeć będzie:

• sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu psychologa,
• ustanawianie zasad etyki zawodowej oraz dbanie o ich przestrzeganie,
• prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów, reprezentowanie i ochrona ich interesów zawodowych.

Przynależność do samorządu będzie obowiązkowa dla każdego psychologa.

Do zadań samorządu należeć będzie również dysponowanie karami dyscyplinarnymi. Projekt ustawy przewiduje takie kary, jak:

• nagana,
• kara pieniężna w wysokości nie wyższej niż 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia,
• zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres od 3 miesięcy do 3 lat,
• skreślenie z Listy skutkujące pozbawieniem prawa do wykonywania zawodu psychologa.

Obok tych kar będzie można orzec dodatkowo zakaz wykonywania patronatu na czas od roku do 5 lat.

Przewidziano także odpowiedzialność karną za:

• posługiwanie się tytułem zawodowym psychologa przez osobę nieposiadającą do tego prawa,
• udzielanie świadczeń psychologicznych przez osobę nieposiadającą do tego prawa,
• dopuszczenie do udzielania świadczeń psychologicznych osoby, która nie posiada prawa wykonywania zawodu psychologa.

Jako planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wskazano I kwartał 2026 r.