Badania genetyczne a prawa człowieka

Jak mamy decydować o tym, jak będzie wyglądać proces leczenia, gdy stracimy świadomość Na ile dopuszczalne są prognozujące testy genetyczne i czy można ujawniać ich wyniki innym niż pacjent? – Na te i inne pytania odpowiada monografia wydana przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich  „Prawa człowieka a wyzwania bioetyczne związane z nowymi technologiami."

 Monografia stanowi pokłosie konferencji naukowej zorganizowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich we współpracy z Wydziałem Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, poświęconej znaczeniu Europejskiej Konwencji Bioetycznej dla ochrony praw i wolności człowieka zorganizowanej z okazji 20-lecia konwencji.

W 2017 roku świętowaliśmy 20-lecie Europejskiej Konwencji Bioetycznej – podstawowego, wiążącego aktu europejskiego, wyrażającego minimalny standard ochrony podstawowych praw i wolności w związku z rozwojem nauk medycznych. Konwencja ta, podpisana, ale wciąż niestety nieratyfikowana przez Polskę, stanowi cenny instrument prawa międzynarodowego, który ma być odpowiedzią na dylematy wynikające ze znaczącego postępu w dziedzinie nauk medycznych i biotechnologii – pisze we wstępie do publikacji RPO Adam Bodnar.

Autorzy pulbikacji zwracają również, że postęp niesie nie tylko nowe możliwości w zakresie zapobiegania, diagnozowania i leczenia chorób, lecz stanowić może zagrożenie dla fundamentalnych praw człowieka. Tymczasem nie zawsze istniejące, zarówno na poziomie międzynarodowym, jak i krajowym, regulacje prawne stanowią wystarczające zabezpieczenie dla praw i wolności człowieka

W artykułach wchodzących w skład czwartego – zatytułowanego Human genome– rozdziału Europejskiej Konwencji Bioetycznej  kolejno: wyeksplikowano zakaz dyskryminacji ze względu na uposażenie genetyczne ,  podano warunki dopuszczalności przeprowadzania prognozujących testów genetycznych i modyfikowania ludzkiego genomu  oraz wskazano jedyny warunek uzasadniający dobór płci planowanego potomstwa. Konwencja określa wyłącznie najistotniejsze zasady. Normy uzupełniające i bardziej szczegółowe wątpliwości powinny stanowić przedmiot protokołów uzupełniających – zauważają autorzy publikacji.

Odpowiedzi na te pytania próbowali udzielić autorzy publikacji "Prawa człowieka a wyzwania bioetyczne związane z nowymi technologiami".

źródło: RPO