Naczelna Rada Lekarska: „Szczepienia w aptekach – szansa na lepszą dostępność czy zagrożenie dla pacjentów?”

Ministerstwo Zdrowia chce rozszerzyć listę szczepień ochronnych, które można wykonywać w aptekach i częściowo finansować z publicznych środków. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) widzi w tym rozwiązaniu potencjał poprawy profilaktyki chorób zakaźnych, ale ostrzega przed poważnymi ryzykiem dla pacjentów.

Projekt obwieszczenia Ministra Zdrowia zakłada wprowadzenie listy zalecanych szczepień ochronnych, które można wykonywać w aptekach i finansować w całości lub częściowo ze środków publicznych. Jak podkreśla Prezydium NRL, takie rozwiązanie może „znacząco wpłynąć na poprawę profilaktyki chorób zakaźnych w populacji dorosłych” oraz ułatwić dostęp do szczepień poprzez decentralizację profilaktyki zdrowotnej. Dzięki temu pacjenci mogliby szybciej otrzymać świadczenie w dogodnym miejscu, a placówki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) zostałyby odciążone.

NRL zwraca uwagę, że priorytetem powinna być odporność populacyjna oraz możliwość szybkiego reagowania w sytuacjach zagrożenia epidemicznego.

Pomimo dostrzegania zalet Prezydium NRL stoi na stanowisku, że szczepienia powinny być wykonywane wyłącznie w placówkach ochrony zdrowia. W ocenie Rady, tylko te jednostki spełniają wymagania prawne, lokalowe i sprzętowe gwarantujące bezpieczeństwo zabiegu.

Jednym z najważniejszych zastrzeżeń lekarzy jest brak dostępu farmaceuty wykonującego szczepienie do pełnej dokumentacji medycznej pacjenta. Prezydium NRL ostrzega:

Szczególnie niebezpieczne może to być w przypadku pacjentów z chorobami przewlekłymi lub obniżoną odpornością, takimi jak cukrzyca, nowotwory, choroby autoimmunologiczne czy HIV/AIDS. W takich sytuacjach decyzję o szczepieniu – zdaniem NRL – powinien podejmować lekarz, który posiada pełną wiedzę o stanie zdrowia pacjenta i prowadzonych terapiach.

Prezydium NRL apeluje o przegląd obowiązujących wytycznych i wymogów organizacyjnych dla aptek, które miałyby wykonywać szczepienia. Zdaniem lekarzy konieczne jest także prowadzenie działań edukacyjnych, aby pacjenci przed szczepieniem przekazywali pełną dokumentację medyczną.

W stanowisku podkreślono:

Dyskusja wokół szczepień w aptekach pokazuje zderzenie dwóch podejść: zwiększenia dostępności usług medycznych i zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa pacjentów. Choć Ministerstwo Zdrowia liczy na poprawę profilaktyki i szybszą reakcję w sytuacjach epidemicznych, Naczelna Rada Lekarska ostrzega, że bez odpowiednich regulacji i dostępu do dokumentacji medycznej nowe przepisy mogą stworzyć więcej problemów niż rozwiązań.