17 minut na pomoc pacjentowi z udarem

Szacuje się, że 1 na 6 osób dozna w ciągu swojego życia udaru mózgu. Trzy polskie szpitale otrzymały międzynarodowe wyróżnienie Inicjatywy Angels za wspieranie rozwoju nowoczesnej opieki udarowej.

Najczęstsza jego postać, to udar niedokrwienny. Rocznie w Polsce odnotowuje się ich około 90 tys. W pomocy pacjentom z udarem najważniejszy jest czas. Tylko szybkie działanie daje pacjentowi szanse na powrót do zdrowia i sprawności.

Wciąż jednak, jedynie niewielka część chorych otrzymuje leczenie na czas. W celu wspierania nowoczesnej opieki udarowej powstała Inicjatywa Angels, skupiająca najlepsze ośrodki zapewniające powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki udarowej. Przyznaje też tzw. diamentowe statusy wyróżnionym szpitalom. 

Sukces zielonogórskiego szpitala

Szpitalowi Uniwersyteckiemu w Zielonej Górze udało się znacząco skrócić czas od przyjęcia pacjenta z udarem niedokrwiennym mózgu na SOR do podania leku fibrynolitycznego, który rozpuszcza rozpuszcza skrzeplinę, będącą często przyczyną udaru mózgu. Średni czas wykonania tych czynności to 40 minut. Personelowi z Zielonej Góry udało się to zrobić w 17 minut.

W szpitalu udało się wdrożyć szereg działań, mających na celu maksymalne skrócenie czasu od przyjęcia chorego do podania leku. Te działania to: powiadamianie SOR-u przez załogę pogotowia o pacjencie z podejrzeniem udaru, oznaczanie go na SOR jako priorytetowego, zakupienie sprzętu laboratoryjnego dla SOR umożliwiającego maksymalne skrócenie czasu oznaczania niezbędnych parametrów, wcześniejsze powiadamianie pracowni TK celem wykonania badania „z marszu” oraz wdrożenie  leczenia trombolitycznego już 
w pracowni TK. Wszystko po to, by pacjent, mimo wystąpienia objawów niedokrwienia centralnego układu nerwowego, wrócił do normalnego funkcjonowania z możliwie małym deficytem neurologicznym.

Sukces szpitala jest wynikiem zaangażowania i współpracy całego zespołu, w szczególności pracowników SOR, Klinicznego Oddziału Neurologii, Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej oraz Zakładu Diagnostyki Obrazowej. Praca tamtejszego personelu medycznego została skoordynowana tak, aby maksymalnie skrócić czas, koniecznych do przeprowadzenia procedur diagnostycznych oraz medycznych. Przyznane placówce wyróżnienie jest uznaniem dla podjętych działań i zachętą do dalszej pomocy pacjentom z udarem. 

Kluczowe właściwe leczenie w krótkim czasie

Według szacunków w Europie co 30 minut umiera lub zostaje dotknięta kalectwem jedna osoba z udarem mózgu. A to tylko dlatego, że chory był leczony w niewłaściwy sposób. Istotą powodzenia terapii jest podanie leku do 4,5 godziny lub wykonanie trombektomii do 6 godzin od momentu pojawienia się pierwszych objawów. Zaniepokoić powinny między innymi: nagłe zaburzenia mowy, osłabienie ręki, opadnięcie kącika ust czy silny ból głowy.

W 2019 r. w Szpitalu Uniwersyteckim w Zielonej Górze leczono trombolitycznie 15,35 proc. pacjentów z udarem niedokrwiennym mózgu. Rok później było to 21,36 proc. a tylko w pierwszym kwartale 2022 - już 30 proc.

Inicjatywa Angels docenia najlepszych

Wsparciem dla wzorcowych ośrodków udarowych jest wspomniana Inicjatywa Angels - projekt wspierany przez Europejską Organizację Udaru Mózgu (European Stroke Organization - ESO), mający na celu rozwój nowoczesnej opieki udarowej. Inicjatywa jest organizacją non profit, działającą w 120 krajach, zrzeszającą 5 tys. szpitali. Monitoruje jakość leczenia oraz wdrażanie nowoczesnych standardów w ośrodkach leczących udary. Ideą programu jest uhonorowanie zespołów oraz osób zaangażowanych w sprawowanie szybkiej i profesjonalnej opieki udarowej.

Inicjatywa doceniła także inne ośrodki w Polsce. W 2021 r. diamentowy status uzyskał m.in. Oddział Kliniczny Neurologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie czy Oddział Neurologii z Pododdziałem Leczenia Udarów Mózgu Szpitala Specjalistycznego w Pile. W ubiegłym roku po raz 11 wyróżniony został również 107 Szpital Wojskowy w Wałczu. Natomiast statusem platynowym nagrodzony został Oddział  Neurologiczny i  Udarowy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Działdowie oraz Oddział Neurologii z Pododdziałem Udarowym Dolnośląskiego Szpitala Specjalistycznego im. T. Marciniaka – Centrum Medycyny Ratunkowej.

Ministerstwo przedłuża pilotaż trombektomii mechanicznej

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego dotyczącego leczenia ostrej fazy udaru niedokrwiennego za pomocą przezcewnikowej trombektomii mechanicznej naczyń domózgowych lub wewnątrzczaszkowych. Do pilotażu, który potrwa do końca 2023 r. dołączą 4 nowe szpitale z województw: dolnośląskiego, śląskiego oraz lubelskiego.

Przypomnijmy, iż program trombektomii mechanicznej uruchomiono w październiku 2018 r. Z czasem pilotaż objął kolejne ośrodki. W lipcu 2019 r. dołączyło następne 10 szpitali. Pod koniec 2020 r. lista realizatorów obejmowała 20 ośrodków, a pilotaż przedłużono do końca 2022 r.

Źródło: szpital.zgora.pl, RCL

Polecamy także:

Udary mózgu - NFZ analizuje ścieżki pacjenta

Program pilotażowy przezcewnikowej trombektomii mechanicznej