Zdrowie i bezpieczeństwo pracowników. Dlaczego medycyna pracy staje się kluczowym filarem zdrowia publicznego

Zdrowie pracownika coraz wyraźniej wychodzi poza ramy obowiązkowych badań i staje się elementem strategii rozwoju firm oraz fundamentem zdrowia publicznego. Na sesji naukowej w Instytucie Medycyny Pracy im. Nofera w Łodzi „Medycyna pracy i zdrowie środowiskowe – dwa obszary zdrowia publicznego o rosnącym znaczeniu” eksperci z zakresu medycyny pracy, prawa i zarządzania rozmawiali o tym, jak zmienia się rola profilaktyki w miejscu pracy, jakie bariery nadal utrudniają jej rozwój i dlaczego inwestycja w zdrowie pracowników jest dziś realnym zyskiem, a nie tylko ustawowym obowiązkiem.

Już 25 listopada 2025 r. odbędzie się siódma edycja Innovation Day "Zdrowy pracownik - bezpieczeństwo i wartość każdej firmy", naukowo-szkoleniowej konferencji organizowanej przez politykazdrowotna.com, poświęconej najważniejszym trendom w ochronie zdrowia. Tegoroczne wydarzenie, zatytułowane „Zdrowy pracownik – bezpieczeństwo i wartość każdej firmy”, skupi się na dobrostanie psychicznym i fizycznym jako strategicznym fundamencie rozwoju organizacji. W świecie rosnących wyzwań demograficznych i środowiskowych coraz więcej firm dostrzega, że troska o zdrowie zatrudnionych nie jest kosztem, lecz inwestycją, która realnie wpływa na efektywność, stabilność i odporność biznesu.

Partnerem 7. edycji Innovation Day jest Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi, który podczas własnej sesji naukowej podkreśla rolę medycyny pracy i zdrowia środowiskowego jako dwóch kluczowych obszarów współczesnej polityki zdrowotnej. Te dwa wydarzenia łączy wspólne przesłanie: zdrowy pracownik to wartość, która wykracza poza pojedyncze przedsiębiorstwo, stając się jednym z filarów zdrowia publicznego i długofalowego rozwoju państwa.

Podczas sesji organizowanej przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. Jerzego Nofera w Łodzi dużo mówiono o łączeniu medycyny pracy ze zdrowiem środowiskowym, tworzącym szeroki, systemowy fundament dla zdrowia publicznego. Eksperci podkreślali, że zdrowie pracownika to dziś także kwestia ekonomiczna, społeczna i środowiskowa, a profilaktyka w miejscu pracy staje się jednym z najbardziej efektywnych narzędzi ograniczania chorób przewlekłych.

W dyskusji otwierającej debatę pojawił się temat kosztów pośrednich chorób pracowników. Przewodniczący Platformy Farmaceutycznej Pracodawcy RP, Marcin Rynkowski, wyjaśnił, że te koszty są dziś bardzo dokładnie analizowane przez biznes.

Po omówieniu skali problemu powiedział:

Rynkowski zwrócił też uwagę na rosnące wydatki ZUS na rehabilitację:

Według niego jednym z najważniejszych kierunków działań jest wzmocnienie współpracy instytucjonalnej:

Radca prawny podkreśliła, że rozwiązania wspierające profilaktykę pracowników mogą być wdrażane już dziś – bez rewolucji legislacyjnej. Po wyjaśnieniu ram prawnych stwierdziła:

Dodała również, że wspólne modele finansowania są realnie możliwe:

Warunkiem koniecznym pozostaje dobrowolność pracownika:

Lekarz medycyny pracy dr Marcin Rybacki zwrócił uwagę na praktyczne bariery. W omówieniu powiedział, że choć przepisy pozwalają włączać programy profilaktyczne do badań pracowników, praktyka wciąż działa na niekorzyść rozbudowanej diagnostyki.

Jak podkreślił:

Dodał także, że dodatkowa diagnostyka musi pozostać dobrowolna:

Istotnym problemem okazuje się też praktyczny aspekt oceny wyników:

Na to pytanie odpowiedział prof. Andrzej Marcinkiewicz, profesor Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, lekarz, specjalista medycyny pracy, który jasno ocenił, że medycyna pracy już dziś pełni kluczową rolę.

Wyjaśnił:

Według niego obowiązek badań tworzy wyjątkową możliwość wykrywania chorób, które nie dają jeszcze objawów:

Do problemu interoperacyjności ponownie odniósł się Marcin Rynkowski, zwracając uwagę, że brak spójności danych medycznych utrudnia profilaktykę.

W dyskusji pojawił się również temat demografii i starzenia się kadr. Dr Marcin Rybacki wskazał, że w Polsce brakuje systemowych narzędzi wspierających pracowników 50+, 55+ i 60+. Po opisaniu wzorców zachodnich stwierdził:

Podkreślił, że to nie kwestia słabości, lecz fizjologii:

Według niego stworzenie programu zarządzania wiekiem byłoby przełomowe:

Dr Marcin Rybacki podkreślił również, że medycyna pracy może pełnić funkcję koordynacyjną wobec pacjentów, jeśli pozwolą na to rozwiązania systemowe:

Według eksperta takie rozwiązanie pozwoliłoby monitorować podstawowe wskaźniki, jak ciśnienie, glukoza czy masa ciała.

Prof. Marcinkiewicz zwrócił uwagę, że badania okresowe są idealnym narzędziem do wczesnego wykrywania nadciśnienia, cukrzycy, otyłości czy zaburzeń lipidowych, przeciwdziałania inercji terapeutycznej oraz wzmacniania compliance pacjentów. Przy omawianiu zaburzeń psychicznych dodał, że rośnie otwartość młodych pracowników na korzystanie z pomocy psychiatrycznej, co stwarza nowe możliwości profilaktyki.

Radca prawny wyjaśniła, że obawy dotyczące potencjalnych ryzyk prawnych są często przesadzone:

Dodała, że prawo oferuje narzędzia do współpracy między podmiotami:

Jej zdaniem współdzielenie kosztów profilaktyki przez pracodawcę i państwo jest rozwiązaniem nie tylko możliwym, lecz także ekonomicznie uzasadnionym.