Wiemy, ile kosztuje „turystyka medyczna” obywateli Ukrainy. Rząd wprowadza ograniczenia w dostępie do bezpłatnej opieki zdrowotnej.

Rząd planuje ograniczenia świadczeń medycznych dla nieubezpieczonych Ukraińców. Lekarze potwierdzają: zjawisko turystyki medycznej istnieje – choć trudno ocenić jego skalę. Czy problem wynika z nieświadomości czy luki w systemie?

Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przyjęta właśnie przez Stały Komitet Rady Ministrów, zakłada ograniczenie katalogu świadczeń zdrowotnych dla nieubezpieczonych Ukraińców. Zmiany mają wejść w życie w październiku i przynieść oszczędności rzędu 30 mln zł do marca 2026 roku.

Chociaż dostęp do opieki zdrowotnej dla uchodźców z Ukrainy obowiązuje od początku wojny, coraz częściej mówi się o nadużyciach. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji otwarcie przyznaje, że chodzi m.in. o przeciwdziałanie tzw. „turystyce medycznej” – czyli przyjazdom do Polski głównie w celu skorzystania z leczenia.

Do tej pory obywatele Ukrainy, którzy legalnie przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku, mieli prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych i refundowanych leków na takich samych zasadach jak obywatele Polski. Wystarczył numer PESEL lub potwierdzenie legalnego pobytu.

Jednak prezydent Karol Nawrocki zawetował poprzednią nowelizację, uznając, że utrzymywanie takiego dostępu dla nieubezpieczonych jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości. W odpowiedzi MSWiA przygotowało nową wersję projektu, zakładającą ograniczenie katalogu świadczeń dla osób nieodprowadzających składek zdrowotnych.

Zmiany mają objąć m.in. planowe zabiegi ortopedyczne, leczenie stomatologiczne i terapie w ramach programów lekowych. Szczególnie dotknięte będą regiony przygraniczne, gdzie – według resortu – najczęściej dochodzi do nadużyć.

Z danych przekazanych „Rzeczpospolitej” przez rząd wynika, że:

• W 2022 r. (od marca) Fundusz Pomocy pokrył ponad 514 mln zł za leczenie Ukraińców.

• W 2023 r. wydatki sięgnęły 850 mln zł.

• W 2024 r. (do września) – 747 mln zł, z czego tylko 500 tys. zł stanowiło leczenie szpitalne.

Najwięcej kosztowały:

• Podstawowa opieka zdrowotna – 48,5 mln zł,

• Ambulatoryjna opieka specjalistyczna – 50 mln zł,

• Leczenie stomatologiczne – 34,6 mln zł,

• Refundacja leków – ponad 21 mln zł.

Z drugiej strony – jak przypomina „Rzeczpospolita” – 787 tys. obywateli Ukrainy płaci w Polsce składki społeczne i emerytalne, a więc również zdrowotne.

Choć Jakub Kosikowski nie jest w stanie określić skali zjawiska turystyki medycznej, przyznaje, że rządowe plany nie są całkowicie pozbawione sensu.

Rząd deklaruje, że zmiany nie mają na celu dyskryminacji obywateli Ukrainy, lecz wprowadzenie równych zasad i ograniczenie nadużyć. Ostateczny kształt ustawy poznamy po pracach parlamentarnych.