Tyle zebrała WOŚP przez 33 lata. W niedzielę 34. Finał

Koncerty, biegi, licytacje a przede wszystkim tysiące wolontariuszy z puszkami na ulicach czy w domach kultury albo w galeriach handlowych. W niedzielę 25 stycznia 34. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, która tym razem gra dla „Zdrowych brzuszków naszych dzieci”. I zapewne znowu padnie finansowy rekord. Choć nie o to chodzi.

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy to dziś najbardziej rozpoznawalne i najpopularniejsze przedsięwzięcie charytatywno-filantropijne w Polsce. Od ponad trzech dekad łączy miliony ludzi wokół idei wspólnego pomagania, realnie zmieniając oblicze polskiej ochrony zdrowia.

Bilans działalności WOŚP robi ogromne wrażenie. W ciągu 33 lat fundacja zebrała niemal 2,6 miliarda złotych, które zostały przeznaczone na zakup i przekazanie do szpitali ponad 81,5 tysiąca sztuk sprzętu medycznego. Aparatura trafiała zarówno do największych klinik specjalistycznych, jak i do mniejszych placówek w całym kraju.

Skala działań fundacji najlepiej widoczna jest podczas corocznych Finałów. 33. Finał WOŚP, który odbył się w styczniu 2025 roku, zakończył się rekordowym wynikiem – 289 068 047,77 zł zebranych podczas publicznej zbiórki oraz aukcji internetowych. Środki przeznaczono na wsparcie onkologii i hematologii dziecięcej.

Historia WOŚP zaczęła się na długo przed pierwszym Finałem. W 1991 roku Jerzy Owsiak, dziennikarz radiowej Trójki, prowadzący autorską audycję „Brum”, opowiadał na antenie o dramatycznej sytuacji finansowej Centrum Zdrowia Dziecka. W pewnym momencie zwrócił się do słuchaczy słowami, które przeszły do historii: „Ludzie, może byśmy coś wymyślili?”.

Reakcja była natychmiastowa. Do redakcji zaczęły napływać koperty z pieniędzmi, przeznaczonymi na leczenie dzieci z wrodzonymi wadami serca. Spontaniczna akcja pokazała, jak ogromny potencjał społecznej solidarności drzemie w Polakach.

Pierwszy koncert charytatywny pod szyldem Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy odbył się wiosną 1992 roku w Ciechocinku. Na scenie wystąpił zespół Zdrowa Woda, a towarzyszył mu Jerzy Owsiak. Rok później, 3 stycznia 1993 roku, zorganizowano pierwszy Finał WOŚP.

Celem zbiórki był zakup sprzętu dla oddziałów kardiochirurgii dziecięcej. Akcja zakończyła się sukcesem – zebrano ponad 2,4 mln zł (po uwzględnieniu denominacji). Od tamtej pory Finały odbywają się nieprzerwanie co roku w styczniu i stały się symboliczną datą narodzin Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.

Ogromną rolę w rozwoju inicjatywy odegrała Telewizja Polska oraz prowadzony przez Owsiaka młodzieżowy program „Róbta, co chceta”, emitowany na antenie TVP2. To wokół niego zaczęła się kształtować społeczność wolontariuszy i sympatyków, gotowych zaangażować się w ogólnopolską zbiórkę.

WOŚP od początku wyróżniała się formą. Zamiast powagi i dystansu postawiono na radość, muzykę, bezpośredni kontakt z ludźmi i poczucie wspólnoty. Symbolem akcji stało się czerwone serduszko, wręczane darczyńcom jako znak udziału w zbiórce.

Sukces pierwszego Finału doprowadził do powołania w 1993 roku Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Od tego momentu działania fundacji zaczęły się systematycznie profesjonalizować. Zbiórki były organizowane regularnie, a cele medyczne – precyzyjnie określane i szczegółowo rozliczane.

Nazwa fundacji, wymyślona przez Jerzego Owsiaka, miała od początku znaczenie symboliczne. „Wielka Orkiestra” to metafora wspólnego grania – tysięcy wolontariuszy, darczyńców i organizatorów, którzy działają razem, w harmonii, ponad podziałami. Do dziś podczas Finałów na ulicach spotkać można ludzi w każdym wieku – od dzieci po seniorów – co nadaje inicjatywie silny wymiar integrujący społeczeństwo.

Każdy Finał WOŚP poświęcony był konkretnemu obszarowi medycyny. Wśród najważniejszych celów znalazły się m.in.:

lata 90. – pomoc noworodkom, dzieciom z chorobami serca, ofiarom wypadków oraz pacjentom onkologicznym,

2000–2010 – diagnostyka noworodków i niemowląt, nefrologia, onkologia dziecięca, neonatologia i pierwsza pomoc,

2011–2018 – urologia i nefrologia dziecięca, wsparcie wcześniaków, medycyna ratunkowa, wyrównywanie szans w leczeniu noworodków,

2019–2024 – nowoczesna medycyna zabiegowa, laryngologia, okulistyka dziecięca, leczenie sepsy oraz wsparcie pulmonologii po pandemii COVID-19.