Reklama

Światowy Dzień AIDS. Eksperci apelują: Polska potrzebuje systemowych zmian

28/11/2025 11:30

Dobre praktyki, Światowy Dzień Eksperci apelują Polska potrzebuje systemowych zmian - zdjęcie, fotografia

Spis treści

HIV - „Musimy patrzeć szerzej i dalej”
Fundacja Edukacji Społecznej chce zmian w leczeniu HIV/AIDS
Profilaktyka się opłaca: „Jest tańsza niż leczenie”
Wspólny głos ekspertów

Już za chwilę będziemy obchodzić Światowy Dzień AIDS – dzień, który co roku przypomina, jak wiele pracy wciąż przed nami. Mimo wieloletnich kampanii społecznych i dostępności skutecznych terapii antyretrowirusowych, stereotypy dotyczące HIV – także wśród decydentów – utrudniają wdrażanie niezbędnych zmian systemowych.

Fundacja Edukacji Społecznej (FES), polski przedstawiciel europejskiej inicjatywy HIV Outcomes, wspiera budowanie zintegrowanej, spersonalizowanej opieki dla osób żyjących z HIV i realizację globalnego celu ONZ: zakończenia epidemii AIDS do 2030 roku. W ramach dwuletniego projektu FES, wspólnie z panelem ekspertów, przygotuje konkretne rekomendacje oraz propozycje zmian legislacyjnych w polskiej polityce zdrowotnej.

Zobacz także:

"Dwie minuty i spokój" – influencerzy zachęcają do testów na HIV

HIV - „Musimy patrzeć szerzej i dalej”

Od momentu rozpoczęcia testów w 1985 roku do końca 2024 roku HIV zdiagnozowano w Polsce u ponad 30 tys. osób. Szacunki wskazują jednak, że nawet co druga lub trzecia osoba zakażona może nie być świadoma infekcji. Rok 2024 przyniósł 2 291 nowych zakażeń – to trzeci z rzędu rok wzrostów. Co piąty zgon związany z AIDS następuje w ciągu zaledwie pół roku od rozpoznania.

Reklama

Zobacz także:

Nowa szczepionka na HIV zatwierdzona w UE. Komisja Europejska dała zgodę na przełom w profilaktyce

Na trudną sytuację wpływa brak skojarzonej profilaktyki, stygmatyzacja, ograniczony dostęp do profilaktyki przedekspozycyjnej, braki w danych epidemiologicznych oraz niejasne przepisy, które podważają poczucie bezpieczeństwa osób żyjących z HIV.

Jeśli chcemy to zmienić, potrzebujemy odważnych decyzji politycznych. Dołączając do HIV Outcomes, obok takich krajów jak Wielka Brytania, Włochy czy Rumunia, chcemy wyraźnie podkreślić, że nadszedł czas na zmianę podejścia, które traktuje profilaktykę i opiekę jako równorzędne filary zdrowia publicznego – mówi dr n. społ. Magdalena Ankiersztejn-Bartczak, prezeska zarządu FES i dyrektorka programu HIV Outcomes Polska.

Reklama

Jak dodaje, inicjatywa pozwala korzystać z doświadczeń innych państw, jednocześnie uwzględniając polską specyfikę i wyzwania systemowe.

Fundacja Edukacji Społecznej chce zmian w leczeniu HIV/AIDS

Nowoczesne systemy ochrony zdrowia muszą odpowiadać nie tylko na potrzeby medyczne, ale także psychiczne i społeczne osób żyjących z HIV.

W odpowiedzi na to mamy konkretny plan przeciwdziałania stygmatyzacji, eliminowania barier prawnych, takich jak niejasności w kodeksie karnym dotyczące HIV, oraz wzmacniania skojarzonej profilaktyki i współpracy międzysektorowej – podkreśla dr Grzegorz Jezierski, koordynator krajowy HIV Outcomes Polska i reprezentant społeczności osób żyjących z HIV.

Reklama

Według ekspertów największymi barierami w walce z HIV/AIDS w Polsce są niska świadomość społeczna, opóźniona diagnostyka, trudności w dostępie do PrEP oraz brak spójnych danych epidemiologicznych. Dlatego w ramach HIV Outcomes FES przygotuje pakiet kluczowych opracowań: analizę przepisów, ocenę sytuacji epidemiologicznej, propozycje zmian systemowych i rekomendacje dotyczące profilaktyki i opieki. Projekt przewiduje współpracę z instytucjami państwowymi, ekspertami, organizacjami społecznymi i środowiskiem medycznym.

Profilaktyka się opłaca: „Jest tańsza niż leczenie”

Jednym z filarów działań FES jest promowanie profilaktyki skojarzonej – łączenia różnych metod zapobiegania zakażeniom, takich jak PrEP czy samodzielne testowanie.

Reklama

– Kraje, które od lat prowadzą skojarzoną profilaktykę, notują gwałtowne spadki nowych zakażeń. Jeśli Polska tego nie zrobi, nie zatrzyma rosnącej liczby zakażeń. Profilaktyka przedekspozycyjna jest najskuteczniejszą metodą zapobiegania HIV i powinna być priorytetem zdrowia publicznego. Koszty prewencji są wielokrotnie niższe niż leczenie zakażenia HIV – podkreśla dr Magdalena Ankiersztejn-Bartczak.

Do Ministerstwa Zdrowia trafił już projekt Programu Profilaktyki Przedekspozycyjnej, który ma poszerzyć dostęp do PrEP.

Reklama

Jednocześnie FES od lat rozwija obszar samotestowania, które stało się przełomowym narzędziem we wczesnej diagnostyce. Fundacja jako pierwsza w Polsce wprowadziła testy domowe na szeroką skalę, odpowiadając na fakt, że tylko co dziesiąty dorosły Polak wykonał kiedykolwiek test na HIV.

Wspólny głos ekspertów

Chcemy dotrzeć z tym komunikatem do decydentów odpowiedzialnych za kształtowanie polityki zdrowotnej w Polsce. Musimy w końcu zacząć działać wspólnie, aby skuteczne narzędzia profilaktyki stały się realnym standardem systemowym – podsumowuje dr Grzegorz Jezierski.