Urlop dla poratowania zdrowia - potrzeba wsparcia medyków wobec traumatycznych sytuacji w pracy

Autorka popularnego bloga Okiem Anestezjologicznej poruszyła ostatnio bardzo ważny temat: chodzi o wypalenie emocjonalne pracowników medycznych. „Czemu nie możemy jak maszynista w pociągu prosić o zmiennika? Albo o urlop na podratowanie zdrowia?” - napisała.

Anestezjologiczna M. - bo tak się przedstawia – jest pielęgniarką pracującą na oddziale anestezjologii i intensywnej terapii.

„W swojej pracy spotykam wiele ludzkich tragedii, które zostawiają w nas, medykach, swoje piętno. Mówili mi na początku mojej pracy, że z czasem nabiorę dystansu. Im dłużej pracuję, tym ciężej go nabrać. I gdy patrzę na starsze koleżanki i kolegów widzę, że nikt z biegiem lat nie uodparnia się na ludzką krzywdę. Spotykasz sytuacje, które dosłownie wyrywają Cię z butów. Ciężko jest się zdystansować, gdy nagle w nocy dostajemy wezwanie do cięcia cesarskiego - odklejenie łożyska, poród martwego dziecka. Zrozpaczone oczy matki szukają pocieszenia. Błagalny głos prosi o wsparcie. Nikt nie uczył nas w szkole zachowania w takich sytuacjach. Musimy radzić sobie same w trudnej sytuacji i zaraz po niej. Nie mamy serc z kamienia. Jestem kobietą, widzę rozpacz drugiej kobiety. (…) Siadam w socjalnym na kanapie i płaczę. Modlę się w myślach do rana, żeby nie było żadnego wezwania do zabiegu, bo nie dam rady. Wracam do domu. Kładę się do łóżka, przewijam w myślach obrazy z nocy jak z aparatu. Nie mogę zapomnieć – opowiada.

Anestezjologiczna podkreśla, że po poruszeniu na blogu tematu "Urlop na poratowanie zdrowia" dostała dużo wiadomości prywatnych o traumatycznych sytuacjach, jakie spotkały pielęgniarki i pielęgniarzy w pracy. O tym, że nie dostali żadnej pomocy psychologicznej i że najbardziej by potrzebowali kilku dni wolnego, żeby „przetrawić” to zdarzenie na spokojnie w domu. Tylko jedna osoba zadeklarowała, że u niej w pracy można skorzystać z pomocy psychologa, ale i tak woli dzień wolnego.

Informacje dotyczące płatnego urlopu dla poratowania zdrowia i kręgu osób, którym taki urlop przysługuje, są jednoznaczne. Taki urlop mogą wziąć nauczyciele, nauczyciele akademiccy, kontrolerzy zatrudnieni w Najwyższej Izbie Kontroli, sędziowie, prokuratorzy, a także kuratorzy sądowi. 5 kwietnia 2023 r. wszedł w życie przepis, który wskazuje, że pracodawca zapewnia kuratorowi zawodowemu, na jego wniosek lub za jego zgodą, pomoc psychologiczną – wyjaśnia Marta Trzęsimiech-Kocur, adwokat.

To oznacza, że przedstawiciele personelu medycznego w obliczu obowiązujących przepisów na takie rozwiązanie liczyć nie mogą.

Czy w tym wypadku prawodawstwo jakby nie nadąża za realiami w ochronie zdrowia? Już w 2011 roku badania wykazały, że aż 72 procent podlaskich pielęgniarek było narażonych na stres w miejscu pracy. Wypalenie zawodowe jest konsekwencją długotrwałego narażenia na stres w czasie wykonywania zawodowych obowiązków i może być związany z różnymi obszarami działalności: od pracy pod presją czasu, przez stałe poczucie odpowiedzialności za ludzie życie i zdrowie, kontakt z cierpieniem, śmiercią, obawami przed popełnieniem błędu aż po agresję i przemoc słowną m.in. ze strony pacjentów czy ich bliskich.

Wśród najczęściej wymienianych objawów wypalenia zawodowego u medyków znajdują się przewlekłe zmęczenie, poczucie wyczerpania, frustracja, bóle kręgosłupa, nasilające się napięcie emocjonalne, niechęć do pracy i utrata motywacji. Naczelna Izba Lekarska oraz Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych proponowały już wprowadzenie urlopów dla poratowania zdrowia medyków, ale dotąd te postulaty nie znalazły odzwierciedlenia w odpowiednich przepisach.

źródło: Kowalczuk K., Zdańska A., Krajewska- Kułak E., i wsp.: Stres w pracy pielęgniarek jako czynnik ryzyka wypalenia zawodowego. Problemy Pielęgniarstwa, 2011