Schizofrenia: szybka diagnoza i nowoczesne leczenie szansą dla pacjentów

Schizofrenia to jedna z najcięższych chorób przewlekłych w obszarze zdrowia psychicznego. Szacuje się, że liczba chorych w Polsce może sięgać nawet 200 tys. osób. Pacjenci potrzebują dostępu do nowoczesnej, bezpłatnej farmakoterapii, wspartej psychoterapią, a równie istotny jest szybki dostęp do stałej opieki, co zapewniają Centra Zdrowia Psychicznego - wskazywali eksperci podczas posiedzenia Sejmowej Podkomisji Stałej ds. Zdrowia Psychicznego.

Schizofrenia to choroba przewlekłą, nazywana chorobą ludzi młodych, ponieważ pierwsze zachorowania u mężczyzn obserwuje się w wieku ok. 20 roku życia, a w kobiet - ok. 30 roku życia. Jest to także choroba neurorozwojowa, czyli predyspozycja do zachorowania kształtuje się w życiu płodowym i na wczesnych etapach życia. Z uwagi na występujące w chorobie objawy pozytywne: urojenia oraz negatywne takie jak apatia i wycofanie społeczne, osoby doświadczające schizofrenii mogą być postrzegane społecznie jako niekontrolujące swojego zachowania i nieprzewidywalne.

- W Polsce pacjenci chorujący na schizofrenią mogą korzystać ze świadczeń gwarantowanych, które są określone w koszyku świadczeń, w tym z szerokiego dostępu do refundowanego leczenia farmakologicznego. Pacjentom oferowany jest także dostęp do psychoterapii indywidualnej, grupowej, rodzinnej, czy treningu umiejętności społecznych. Terapia ta ma pozwolić zrozumieć pacjentowi jego chorobę i poprawić zdolność pacjenta do podejmowania aktywności zawodowej, utrzymywania relacji międzyludzkich - mówił podczas posiedzenia podkomisji we wtorek wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski. 

Jak podkreślają eksperci, w skutecznym leczeniu schizofrenii istotne jest szybkie postawienie trafnej diagnozy, już w momencie pojawienia się pierwszych objawów klinicznych. To właśnie wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie terapii daje szansę na wstrzymanie wystąpienia procesów neurodegeneracyjnych u pacjenta.

- Ważne jest, aby pacjent od początku leczenia otrzymał nowoczesne leki i najlepiej, żeby te leki mógł przyjmować w sposób stabilny, w czym pomagają leki długodziałające. Dostępne są w Polsce wszystkie preparaty, zarówno doustne jak i w postaci iniekcji długodziałających, które stosuje się także w innych krajach UE, USA czy w Kanadzie. Leki te są preparatami w pełni refundowanymi, jest to nowoczesna farmakoterapia, która przy braku refundacji jest nieosiągalna dla dużej grupy pacjentów. Czekamy obecnie na decyzję refundacyjną dotyczącą preparatu kariprazyna, który ma potwierdzoną badaniami klinicznymi skuteczność w przypadku leczenia przetrwałych i utrwalonych objawów negatywnych schizofrenii - mówił Prof. Piotr Gałecki, Konsultant Krajowy w dziedzinie psychiatrii.

Pandemia ze szkodą dla zdrowia psychicznego

Ponadto eksperci zwracali uwagę na związek między pandemią a zdrowiem psychicznym, podczas której zaobserwowano wzrost liczby osób korzystających z pomocy psychologiczno-psychiatrycznej. Pandemia uwidoczniła to, jak ważne jest zdrowie psychiczne, jego profilaktyka, szybkie wykrywanie chorób oraz włączenie odpowiedniego leczenia.

- Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, w poczuciu odpowiedzialności za zdrowie psychiczne Polaków, prowadzi działania na rzecz destygmatyzacji pacjentów chorujących psychicznie oraz poprawy dostępu do leczenia. Stereotypowe myślenie o schizofrenii przyzwyczaiło nas do postrzegania chorego psychicznie jako osoby pobudzonej, a to właśnie choroba z objawami negatywnymi jest często mylona z ciężką depresją, pacjenci unikają relacji społecznych, nie pracują, nie podejmują działań, wpadają w kryzys bezdomności, jest to rezydualna postać schizofrenii, która wymaga stałej farmakoterapii oraz psychoterapii - podkreślił prof. Jerzy Samochowiec, Prezes PTP.

Reforma psychiatrii z korzyścią dla pacjentów

Towarzystwo naukowe w ostatnim czasie opublikowało stanowisko grupy roboczej dot. stosowania metod niefarmakologicznych w leczeniu objawów negatywnych schizofrenii, które zawiera rekomendacje postępowania. Eksperci zaznaczyli, że psychoterapia w leczeniu schizofrenii jest integralną częścią wsparcia osoby, która doświadcza choroby.

Istotne są zmiany wprowadzane w ramach reformy psychiatrii i tworzenie Centrów Zdrowia Psychicznego. Placówki te mają zapewnić pacjentowi pomoc blisko miejsca zamieszkania poprzez łatwy dostęp do stałej opieki. Wpływa to z kolei na zmniejszenie ryzyka hospitalizacji pacjentów chorujących na schizofrenię.

Ministerstwo Zdrowia wskazało, że systematycznie w ciągu najbliższych lat, planowane jest otwieranie kolejnych tego rodzaju placówek. Centra Zdrowia Psychicznego są także miejscem, gdzie oferowane, jest wsparcie dla rodzin osób chorujących.