Rośnie liczba poradni specjalistycznych

W końcu 2016 roku w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej funkcjonowało ogółem ponad 21 tys. przychodni (o 817 więcej niż w roku poprzednim). Utrzymał się więc trwający od kilkunastu lat systematyczny wzrost liczby placówek ambulatoryjnej opieki medycznej – wynika z najnowszego raportu GUS dotyczącego ochrony zdrowia.

Nieco odmienne tendencje można zauważyć w przypadku praktyk lekarskich i stomatologicznych. Od 2011 rok obserwujemy tendencję spadkową obu typów praktyk. Ten kierunek zmian utrzymał się również w 2016 r. Zmalała zarówno liczba praktyk stomatologicznych jak i lekarskich (odpowiednio o 3,1 proc. i 6,2 proc.) udzielających świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

Struktura praktyk lekarskich

W 2016 roku odnotowano łącznie 5,3 tys. praktyk lekarskich i stomatologicznych świadczących usługi w ramach środków publicznych, przy czym 80,9 proc. z nich stanowiły praktyki stomatologiczne.

W grupie tej przeważały indywidualne specjalistyczne praktyki lekarskie (88,3 proc.), a udziały indywidualnych praktyk lekarskich (niespecjalistycznych) oraz grupowych praktyk lekarskich były na zbliżonym poziomie (odpowiednio 6,5 proc. i 5,2 proc.). Nie zmieniła się również znacząco struktura praktyk stomatologicznych. Najczęściej były to indywidualne praktyki stomatologiczne (57,9 proc.). Ta forma ambulatoryjnej opieki medycznej, podobnie jak w poprzednich latach, nadal pozostaje bardziej popularna w miastach (37,5 proc. praktyk stomatologicznych) niż na wsi (20,5 proc. praktyk stomatologicznych).

Ile porad?

Ogółem w ciągu 2016 roku w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej udzielono ponad 323,1 mln porad (ok. 3,5 mln więcej niż przed rokiem). Spośród porad udzielonych przez lekarzy – 52,5 proc. udzielono w podstawowej opiece zdrowotnej, a 36,6 proc. – w opiece specjalistycznej. Liczba porad stomatologicznych wyniosła 34,5 mln (ponad 200 tys. mniej niż w 2015 r.). Porady udzielone w przychodniach stanowiły 95,9 proc. wszystkich porad; o 0,3 p. proc. więcej niż przed rokiem.

Liczba porad udzielonych w ramach praktyk lekarskich oraz stomatologicznych zmalała o 5,4 proc., a spadek ten dotyczył zarówno wsi (o 5,1 proc.) jak i miast (o 5,5 proc.). Przeciętna liczba porad w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (przychodnie i praktyki z podpisanym kontraktem z NFZ) w przeliczeniu na 1 mieszkańca w 2016 r. wyniosła 8,4 porady (o 0,1 więcej niż przed rokiem).

Wiek i płeć pacjentów AOS

Porady w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej przeanalizowano ze względu na wiek i płeć pacjentów, a także ze względu na rodzaj miejscowości, w której zostały udzielone (miasto – wieś). Wśród porad udzielonych przez lekarzy w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w miastach, 56,8 proc. stanowiły porady udzielone kobietom, 22,3 proc. porad udzielono dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat (o 0,4 p. proc. mniej niż w 2015 r.), a 31,4 proc. – osobom w wieku 65 lat i więcej (o 1 p. proc. więcej).

Struktura porad udzielonych na wsi w podstawowej opiece zdrowotnej niewiele różniła się od tej w miastach. Odsetek porad udzielonych kobietom wynosił 56,1 proc. (0,3 p. proc. mniej niż przed rokiem); prawie 20 proc. stanowiły porady udzielone dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat, natomiast udział porad udzielonych pacjentom w wieku 65 lat i więcej to 32 proc. (o 0,7 p. proc. więcej). Analiza porad w zakresie opieki specjalistycznej wykazała, że zdecydowanie częściej niż w przypadku podstawowej opieki zdrowotnej, pacjentami były kobiety (60,6 proc.). Porady udzielone kobietom stanowiły 60,4 proc. porad w miastach i 67,5 proc. na wsi. Odsetki te były znacznie wyższe niż wynikałoby ze struktury ludności, gdzie kobiety w miastach stanowiły 52,6 proc. a na wsi – 50,1 proc. ogółu ludności.

Z analizy struktury udzielonych porad ambulatoryjnych w odniesieniu do struktury populacji Polski za 2016 r. wynika, że w przypadku podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), udział porad udzielonych osobom w wieku 65 lat i więcej był o 15,4 p. proc. większy, niż udział tej grupy wiekowej w populacji. Znaczący jest udział porad udzielonych osobom w wieku 18-64 lata w specjalistycznej lekarskiej opiece zdrowotnej. Dzieci i młodzież poniżej 18 lat miały natomiast najwyższy wskaźnik udzielonych porad stomatologicznych w odniesieniu do udziału w populacji tej grupy wiekowej.

Rozmieszczenie przychodni specjalistycznych

W 2016 r. nie zmieniła się istotnie struktura geograficzna rozmieszczenia placówek ambulatoryjnej opieki zdrowotnej. Najwięcej przychodni oraz praktyk lekarzy i lekarzy dentystów, zlokalizowanych było na terenie województwa śląskiego (3,3 tys.), a najmniej odnotowano w województwie lubuskim, opolskim i świętokrzyskim– po 0,8 tys. Z łącznej liczby 5,3 tys. praktyk lekarskich i stomatologicznych, które podpisały umowę z NFZ, najwięcej (695, czyli 13,0 proc.) było zlokalizowanych na terenie województwa wielkopolskiego, a najmniej na obszarze województwa małopolskiego (186, tj. 3,5 proc.).

Najwięcej porad na Mazowszu, najmniej w województwie opolskim

Największą liczbę porad lekarskich i stomatologicznych udzielonych w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej odnotowano w województwie mazowieckim (ponad 46 mln, czyli 14,8 proc. wszystkich porad), a najniższą – w województwie opolskim (7,1 mln, czyli 2,3 proc.). Wskaźnik udzielonych porad ogółem, przypadających na jednego mieszkańca w poszczególnych województwach, wyniósł od 7,3 w województwie opolskim do 8,9 w województwach: łódzkim, mazowieckim i śląskim.

W 2016 r. największa liczba mieszkańców na 1 podmiot ambulatoryjnej opieki zdrowotnej przypadała (niemal identycznie jak przed rokiem) w powiatach województwa pomorskiego (powiat kartuski, starogardzki, kościerski, wejherowski), kujawsko-pomorskiego (powiat chełmiński, grudziądzki, bydgoski), mazowieckiego (powiat miński, wołomiński, radomski, warszawski zachodni), małopolskiego (powiat wadowicki, dąbrowski, olkuski. Natomiast największą liczbę porad na 1 mieszkańca zaobserwowano w powiatach: lubińskim, milickim (woj. dolnośląskie), puławskim, łęczyńskim (woj. lubelskie), sieradzkim, pabianickim (woj. łódzkie), starachowickim (woj. świętokrzyskie), będzińskim (woj. śląskie). Z wyjątkiem powiatów woj. lubelskiego, sytuacja była identyczna jak w 2015 r.

AS

Źródło: GUS