Resort Zdrowia odpowiada na zarzuty Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich w październiku 2021 roku wystosował pismo do Ministerstwa Zdrowia oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w którym wyraził obawy co do ograniczania praw osób niezaszczepionych. Odniósł się również do weryfikowania tzw. paszportów covidowych. Ministerstwo po trzech miesiącach odpowiedziało na zarzuty RPO.

Rzecznik zainterweniował po napływających do jego biura skargach. Wystosował obszerne pismo z wyjaśnieniem, jakich w jego opinii, naruszeń dopuszczał się rząd. Dotyczyły one głównie kwestii ograniczania praw osób niezaszczepionych do korzystania z takich miejsc, jak restauracje czy kina, wolności dostępu do dóbr kultury oraz bezprawnej weryfikacji certyfikatów szczepionkowych.

Wiceminister Waldemar Kraska w odpowiedzi na pismo RPO stwierdził, że Minister Zdrowia nie widzi problemu w obecnie obowiązujących przepisach. 

"Minister Zdrowia nie widzi uzasadnienia dla skarg i obaw obywateli w związku z wprowadzonymi ograniczeniami w Polsce. Zasady funkcjonowania obywateli podczas pandemii zostały wprowadzone zgodnie z podstawowymi i fundamentalnymi zasadami prawa" - napisał wiceminister zdrowia.

W odpowiedzi na zarzuty RPO, wiceminister Waldemar Kraska tłumaczył dalej, że na podstawie art. 46b Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Rada Ministrów ma prawo do ingerowania w niektóre z podstawowych wolności i praw człowieka i obywatela, a także do ograniczania określonych zakresów działalności gospodarczej.

Weryfikacja certyfikatów covidowych

Wiceminister Waldemar Kraska, komentując kwestię weryfikacji certyfikatów szczepień, zaznaczył, że zasady dotyczące potwierdzania statusu zaszczepienia za pomocą unijnego certyfikatu (UCC) reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego, a przepisy wewnętrzne tylko uzupełniają tę regulację. Poinformował, że Ministerstwo Zdrowia dopuszcza wykorzystanie UCC do zweryfikowania informacji o szczepieniu. Przekazanie takiej informacji jakiemukolwiek podmiotowi nie jest jednak obligatoryjne. 

"Przedsiębiorcy lub organizatorzy wydarzeń mogą weryfikować status zaszczepienia, z uwzględnieniem dobrowolnie okazanego UCC w celu potwierdzenia faktu przyjęcia szczepienia ochronnego przeciwko COVID19" - zaznaczył Waldemar Kraska.

Obostrzenia w rozporządzeniach, nie w ustawach

Wiceminister zdrowia odniósł się także do uwag dotyczących wprowadzania obostrzeń rozporządzeniami zamiast ustawami. Warto dodać, że RPO od początku pandemii wytyka rządowi ten problem.

"Doprecyzowanie ograniczeń w drodze rozporządzeń Rady Ministrów służy osiągnięciu celu wskazanego w ustawie, jakim jest ochrona osób w przestrzeni publicznej w sytuacji występowania powszechnej transmisji koronawirusa" - tłumaczył Waldemar Kraska.

Tłumaczenie Ministerstwa w tej sprawie wydaje się jednak mało trafione, ponieważ tę samą ochronę można zagwarantować w ustawie. Wybranie tej formy wprowadzania nowych obostrzeń pozwoliłoby również ograniczyć liczbę niejasnych prawnie sytuacji, a tym samym spraw sądowych, które toczą się przez wadliwie wprowadzone przepisy.

Wiceminister Waldemar Kraska, wyjaśniając, dlaczego Ministerstwo objęło taką strategię walki z pandemią, odwoływał się do badań, słów ekspertów, a także raportów WHO.

"Podejmowane decyzje były wypadkową dostarczanych wniosków płynących z innych krajów będących na dalszym etapie epidemii, rekomendacji przedstawianych przez WHO oraz analiz przeprowadzanych w kraju przez Ministerstwo Zdrowia i ekspertów badawczych" – pisze dalej wiceminister zdrowia.

Wprowadzane ograniczenia wiceminister uzasadniał konstytucyjnymi przepisami, czyli: art. 38. “Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia.” oraz art. 68. “Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska.”

"W sprawie ograniczeń określonych w ww. rozporządzeniach związanych ze stanem epidemii, należy za priorytet uznawać prawo do zdrowia i życia. W konsekwencji temu są podporządkowane środki prawne, które mają być narzędziem do zabezpieczenia powyższych wartości" - podkreślił wiceminister zdrowia.

Z odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia na pismo RPO wynika więc, że resort nie zamierza ani wycofywać się z wprowadzanych obostrzeń, ani ich modyfikować. 

Źródło: RPO