Relacja z 20. Światowego Kongresu Medycyny Płodowej

sztuczna inteligencja już dziś ułatwia przeprowadzanie badań USG ciąży, np. poprzez automatyczne wykonywanie pomiarów poszczególnych części ciała dziecka, takich jak główka, brzuszek czy kości długie. W niektórych aparatach USG sztuczna inteligencja jest w stanie odróżnić kość udową od kości ramiennej dziecka i samodzielnie dokonać jej pomiaru. Są też systemy, które podpowiadają osobie badającej, czy dokonała sprawdzenia wszystkich wymaganych na danych etapie ciąży przekrojów anatomicznych. Dostępne są także specjalne programy, które automatycznie nazywają poszczególne struktury anatomiczne serca płodu w trakcie badania USG. Może być to pomocne w wykrywaniu wad rozwojowych i poprawie precyzji badania ultrasonograficznego. Należy jednak podkreślić, że sztuczna inteligencja stanowi jedynie narzędzie wspomagające, a ostateczna diagnoza stawiana jest przez lekarza.

Reklama

Operacje z wykorzystaniem robota chirurgicznego to obecnie najbardziej innowacyjne metody leczenia chirurgicznego w wielu dziedzinach medycyny. Ramiona robota oraz lepsza wizualizacja przestrzenna umożliwiają operatorowi wykonywanie wyjątkowo precyzyjnych ruchów. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko powikłań, a pacjent szybciej wraca do zdrowia. Dlatego trwają badania nad zastosowaniem operacji robotycznych w medycynie płodowej. Dzięki skonstruowaniu robota o odpowiednio małych ramionach będzie możliwość umieszczenia go w macicy kobiety ciężarnej. Pozwoli to na zmniejszenie inwazyjności zabiegów wewnątrzmacicznych oraz ograniczenie ryzyka porodu przedwczesnego. Operacje takie będą mogły znaleźć zastosowanie m.in. w leczeniu rozszczepu kręgosłupa u płodu. Niestety wadą tej metody jest wysoki koszt samego robota, jak i przeszkolenia chirurgów. Trudno przewidzieć, kiedy operacje robotyczne będą stosowane w Polsce w zakresie chirurgii płodowej.

Reklama

Badania nad sztucznym łożyskiem trwają już wiele lat. Stanowią duże wyzwanie medyczne i technologiczne, wymagające sporych nakładów finansowych. Idea sztucznego łożyska polega na przeniesieniu skrajnego wcześniaka o masie od 500 do 1000 gramów z macicy matki do specjalnie zaprojektowanego worka, w którym będzie on otoczony płynem o właściwościach zbliżonych do płynu owodniowego. Pępowina dziecka będzie połączona z systemem specjalnych rurek, a następnie z oksygenatorem, czyli urządzeniem, które zapewni mu niezbędną ilość tlenu. Przez pępowinę dziecko będzie również otrzymywać składniki odżywcze, hormony i inne substancje potrzebne do jego prawidłowego rozwoju. Celem takiego postępowania jest zwiększenie dojrzałości dziecka i zapobieganie powikłaniom skrajnego wcześniactwa.

Reklama

Badania nad sztucznym łożyskiem prowadzone są obecnie na zwierzętach w pięciu ośrodkach na świecie. Najbardziej zaawansowane badania mają miejsce w Szpitalu Dziecięcym w Filadelfii w USA. To właśnie ten ośrodek planuje złożyć jesienią tego roku wniosek do FDA o dopuszczenie do badań klinicznych na skrajnych wcześniakach modelu sztucznego łożyska. W tym szpitalu za pomocą sztucznego łożyska udało się podtrzymać funkcje życiowe płodów jagnięcych przez okres do 28 dni. Czas pokaże, o ile dni będzie można tą metodą zwiększyć dojrzałość wcześniaków, a w konsekwencji ich przeżywalność.

Reklama

Myślę, że warto wspomnieć o stale rozwijającej się chirurgii płodowej. Obecnie w ten sposób można leczyć coraz więcej chorób. Na przykład przeprowadzono badania na zwierzętach w zakresie operacji wytrzewienia jelit u płodów, czyli w przypadku, gdy jelita znajdują się na zewnątrz ciała. Podobne operacje planowane są u ludzi. Przedstawiono też przypadki udanych zabiegów wewnątrzmacicznej embolizacji (czyli zamknięcia) malformacji żyły Galena, będącej poważną nieprawidłowością naczyń krwionośnych w mózgu. Pokazano także badanie wskazujące na udane zabiegi laseroterapii zespołu przetoczenia między płodami (TTTS) w ciążach trojaczych. Omówiono również nowatorską metodę leczenia, polegającą na zastosowaniu enzymatycznej terapii zastępczej u płodów z chorobami rzadkimi, takimi jak lizosomalne choroby spichrzeniowe. Podanie do naczyń pępowinowych brakującego enzymu może osłabić lub nawet zatrzymać proces chorobowy w życiu płodowym.

Reklama

Dodam, że nowością były wyniki badania klinicznego, w którym wykazano przydatność przeciwciała monoklonalnego o nazwie nipocalimab, stosowanego u kobiet ciężarnych z konfliktem serologicznym, w zapobieganiu ciężkiej postaci choroby hemolitycznej u płodu i noworodka. Udowodniono też, że pewne warianty genetyczne u kobiet predysponują do występowania niepowściągliwych wymiotów ciężarnych.

Reklama

Opracowano ponadto test badający wolne RNA we krwi kobiety ciężarnej w pierwszym trymestrze ciąży, który może być stosowany w prognozowaniu wystąpienia porodu przedwczesnego przed 32 tygodniem ciąży. Poruszono też problem rosnącego w wielu krajach odsetka cięć cesarskich i związanego z nimi powikłania w kolejnych ciążach, jakim jest spektrum łożyska wrastającego i ciąża w bliźnie po cięciu cesarskim, a jedna z sesji była poświęcona problematyce zakażenia cytomegalowirusem w ciąży. Warto wiedzieć, że w prewencji wystąpienia tego zakażenia u płodu można stosować lek zawierający walacyklowir.

Reklama

Reasumując, należy podkreślić, że na naszych oczach dokonuje się olbrzymi postęp w zakresie medycyny matczyno-płodowej. Wiele ośrodków na świecie intensywnie pracuje i przeprowadza badania naukowe w tym zakresie. Lekarze chcą szkolić się w diagnostyce i terapii płodu, co widać było zarówno po dużym zainteresowaniu samym kongresem, jak również licznych dyskusjach przy omawianiu poszczególnych tematów.