Bardzo długi list. Samorządowcy odpowiadają minister zdrowia

„W naszej ocenie zasadniczym problemem polskiego systemu ochrony zdrowia nie jest brak pojedynczych instrumentów naprawczych ani brak działań podejmowanych w odpowiedzi na bieżące kryzysy. Problemem jest brak spójnego ładu w organizacji całego systemu” – pisze do Jolanty Sobierańskiej-Grendy Związek Powiatów Polskich. To ta organizacja była jednym z organizatorów protestu przed Ministerstwem Zdrowia.

W liście Andrzej Płonka, prezes Związku Powiatów Polskich wyjaśnia, że to reakcja na medialne wypowiedzi minister zdrowia, Jolanty Sobierańskiej-Gredny. Po niedawnej pikiecie pracowników szpitali powiatowych przed budynkiem resortu, MZ zapewniało że pozostaje w kontakcie z protestującymi przedstawicielami środowiska szpitali powiatowych. MZ oczekuje także przedstawienia propozycji reform a wiele rozwiązań już jest i będzie wdrażanych.

[news2230774]

Tymczasem przez budynkiem ministerstwa widniały na transparentach hasła: „Chcemy leczenia, nie zadłużenia”, „My działamy, a wy?”, „Stop dyskryminacji finansowej szpitali powiatowych”.

Protestujący zastrzegli, że jeżeli nie będą mieli, na swoje postulaty, odpowiedzi do końca marca, protest będzie eskalował.

Tego samego dnia MZ wydało komunikat, w którym właśnie zapewnia, że resort cały czas dyskutuje z samorządowcami o problemach i ich rozwiązaniu.

Teraz Płonka pisze, że propozycje były już wiele razy zgłaszane.

ZPP ocenia, że problemem polskiego systemu ochrony zdrowia jest brak spójnego ładu w organizacji całego systemu.

Organizacja opisuje, że nie można spocząć na działaniach doraźnych, które tylko chwilowo łagodzą skutki kryzysów. .

Kluczowym narzędziem budowania ładu w systemie powinny być wojewódzkie plany transformacji. W założeniu ustawodawcy miały one służyć planowaniu zmian w systemie ochrony zdrowia w skali regionu oraz zapewnieniu mieszkańcom równego dostępu do świadczeń.

W praktyce jednak często pozostają dokumentami o charakterze formalnym. Jeśli – jak wskazujemy – „plany istnieją jedynie w sensie formalnym, a nie wyznaczają rzeczywistych kierunków organizacji systemu”, to w istocie oznacza brak realnego planowania transformacji.

Dlatego punktem wyjścia do uporządkowania systemu powinno być stworzenie rzeczywistych, aktualnych i operacyjnych planów transformacji, które jasno określą potrzeby zdrowotne mieszkańców oraz strukturę systemu zdolną je zabezpieczyć.

W naszej ocenie plany transformacji powinny wyraźnie rozdzielać dwa podstawowe obszary potrzeb zdrowotnych.

1. Bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców
Pierwszy obszar obejmuje świadczenia pierwszego kontaktu oraz reagowanie w sytuacjach nagłych – takich jak zachorowania, wypadki czy inne zdarzenia wymagające natychmiastowej interwencji. Kluczową rolę odgrywają tu podstawowa opieka zdrowotna oraz szpitale powiatowe, w szczególności oddziały takie jak choroby wewnętrzne, chirurgia ogólna, pediatria czy ginekologia i położnictwo.

Ten segment systemu powinien być traktowany jako element bezpieczeństwa publicznego – podobnie jak ratownictwo czy ochrona przeciwpożarowa – i w większym stopniu finansowany bezpośrednio z budżetu państwa.

W tym kontekście istotną rolę mogłoby odegrać rozwijanie lokalnych centrów zdrowia opartych na potencjale szpitali powiatowych, obejmujących również opiekę długoterminową, psychiatryczną oraz działania profilaktyczne.

2. Leczenie wysokospecjalistyczne
Drugi obszar obejmuje świadczenia wymagające wysokiego poziomu specjalizacji, realizowane przez szpitale wysokospecjalistyczne. W tym przypadku naturalnym mechanizmem organizacyjnym pozostaje system ubezpieczeniowy funkcjonujący poprzez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Rozdzielenie tych dwóch obszarów pozwoliłoby uporządkować strukturę systemu i przypisać jego poszczególnym segmentom jasno określone funkcje.

Samo sformułowanie takiej koncepcji nie jest trudne – wyzwaniem pozostaje jej wdrożenie. Wymaga ono konkretnych decyzji legislacyjnych oraz zmian organizacyjnych, które często napotykają bariery polityczne lub środowiskowe.

Tymczasem odkładanie decyzji systemowych – czy to z powodów politycznych, czy w obawie przed konfliktem interesów – prowadzi jedynie do pogłębiania problemów. W przeciwnym razie system będzie nadal funkcjonował „w logice permanentnego kryzysu – przechodząc od jednego problemu do kolejnego.”

Bieżące działania wymagające pilnych decyzji

Równolegle do działań systemowych konieczne jest podjęcie pilnych decyzji dotyczących bieżącego funkcjonowania systemu. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie finansowania świadczeń na poziomie odpowiadającym rzeczywistym kosztom funkcjonowania podmiotów leczniczych.

Niezbędne jest także utrzymanie stabilnych warunków organizacyjnych działania placówek, w tym odpowiedniego poziomu kontraktów, adekwatnych wycen świadczeń oraz instrumentów korygujących.

Do pilnych kwestii należą również m.in.:

• stabilizacja systemu podwyżek dla pracowników ochrony zdrowia,

• zasady finansowania posiłków dla pacjentów,

• funkcjonowanie współczynników korygujących w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń,

• sposób rozliczania świadczeń nielimitowanych.

Szczegółowe postulaty w tym zakresie zostały przedstawione w stanowiskach Zarządu Związku Powiatów Polskich przekazanych w załączeniu do pisma.

Mamy nadzieję, że zarówno kwestie systemowe, jak i bieżące działania naprawcze staną się przedmiotem pogłębionej dyskusji prowadzącej do realnych decyzji organizacyjnych i legislacyjnych. Bez takich działań trudno będzie stworzyć stabilny, racjonalny i przewidywalny system ochrony zdrowia, odpowiadający na potrzeby obywateli.