Prof. Kuśmierczyk: pobieramy do przeszczepu serca, które dawniej nie były nawet rozważane

– Polska transplantologia serca notuje dynamiczny rozwój. W 2024 roku w kraju wykonano rekordową liczbę 205 przeszczepów serca, a w 2025 roku już 125 zabiegów – wynika z danych „Poltransplant”. Choć szczegółowe statystyki przeżywalności w Polsce nie są publicznie dostępne, konsultant krajowy w dziedzinie kardiochirurgii, prof. Mariusz Kuśmierczyk, podkreśla, że wyniki transplantacji w jego klinice są bardzo dobre, nawet w przypadku pacjentów w krytycznym stanie.

Przeszczepy serca u pacjentów w stanie krytycznym

Jak wyjaśnia, w rozmowie z Polską Agencją Prasową, prof. Mariusz Kuśmierczyk, obecnie pobiera się serca, które wcześniej nie byłyby brane pod uwagę, gdyż pacjent nie miałby szans przeżycia bez ryzykownego przeszczepu. W Polsce większość transplantacji wykonywana jest w trybie pilnym, co zwiększa ryzyko powikłań, ale daje szansę przeżycia tym, którzy nie mają innej opcji.

W Klinice Chirurgii Serca, Klatki Piersiowej i Transplantologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wykonuje się przeszczepy zarówno u dorosłych, jak i dzieci. W szpitalu pediatrycznym rocznie przeprowadza się 10–15 przeszczepów serca. Najtrudniejsi pacjenci, tacy jak dzieci z jednokomorowym sercem, mają ryzyko operacyjne sięgające nawet 40 proc.

Profesor zwraca uwagę, że w przypadku dorosłych najczęstszą przyczyną zgonów po przeszczepie są infekcje bakteryjne i grzybicze, wynikające z obniżonej odporności pacjentów. Dlatego wdrażane są specjalne procedury mające minimalizować to ryzyko.

Innowacje w transplantologii

Klinika WUM wykorzystuje nowoczesne technologie, m.in. system transportu bijącego serca OCS (Organ Care System) Heart, który wydłuża czas przydatności narządu z 4 do 12 godzin. Dzięki temu możliwy jest transport serca nawet z Litwy do Warszawy, co umożliwiło uratowanie 14-letniej pacjentki. Koszt jednorazowego użycia systemu OCS wynosi nawet 300 tys. zł, dlatego stosowany jest tylko w najtrudniejszych przypadkach.

Warszawski zespół transplantacyjny jest pionierem w Polsce w zakresie przeszczepów wielonarządowych – serce z wątrobą lub serce z nerką. W 2024 roku zrealizowano takie zabiegi u pacjentów w bardzo ciężkim stanie, w tym u młodych osób z wadami wrodzonymi lub ciężką niewydolnością prawej komory serca.

Profesor Kuśmierczyk zaznacza, że celem jest ratowanie życia pacjentom z największym ryzykiem, przy zachowaniu dopuszczalnych kryteriów kwalifikacji. – „Nie wykluczamy nikogo tylko ze względu na trudność przypadku. Chcemy dać szansę przeżycia tym, którzy jej najbardziej potrzebują” – dodaje.

Według ekspertów w nadchodzących latach liczba pacjentów wymagających przeszczepu serca będzie rosła, szczególnie wśród osób z wadami wrodzonymi serca, które przeżyły dzięki rozwojowi kardiochirurgii dziecięcej. Dzięki nowym technologiom i rosnącej puli pobieranych narządów, polskie ośrodki transplantacyjne mogą oferować coraz więcej zabiegów, ratując życie pacjentom w najcięższym stanie