Prof. Krzakowski ostrzega: coraz więcej chorych na raka jelita grubego

Kończy się miesiąc świadomości raka jelita grubego ustanowiony przez Parlament Europejski. O zapobieganiu oraz leczeniu tej choroby w rozmowie z Polityką Zdrowotną mówi prof. Maciej Krzakowski – konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej.

Rak jelita grubego jest jednym z niewielu nowotworów, w których udowodnioną skuteczność mają badania przesiewowe. Skryning z wykorzystaniem kolonoskopii zmniejsza ryzyko zachorowania o około 50 proc. – podkreśla prof. Maciej Krzakowski. Badania przesiewowe są w Polsce prowadzone u osób od 50. do 65. roku życia. Wcześniej i częściej badane są osoby z dodatkowymi obciążeniami.

W Polsce rak jelita grubego jest drugim - pod względem częstości występowania - nowotworem złośliwym u mężczyzn, a u kobiet zajmuje trzecie miejsce – mówi prof. Krzakowski. Jednocześnie umieralność mężczyzn zwiększa się szybciej niż u kobiet. W strukturze zgonów rak jelita grubego zajmuje drugie miejsce u mężczyzn i trzecie u kobiet.

O około 10 proc wzrósł jednak wskaźniki 5-letniego przeżycia – podkreśla prof. Krzakowski. Obecnie połowa pacjentów z rakiem okrężnicy przeżywa 5 lub więcej lat, a z rakiem odbytnicy 47 proc. chorych.

W 25 proc. przypadków, zachorowanie na raka jelita grubego ma tło dziedziczne, a w pozostałych przyczyną są czynniki środowiskowe - przede wszystkim niewłaściwa dieta. Występowanie raka jelita grubego u krewnych 1. stopnia zwiększa ryzyko zachorowania. Około 80 proc. zachorowań na dziedzicznego raka jelita grubego dotyczy osób z tzw. zespołem Lyncha – mówi prof. Krzakowski.

Zapobieganie zachorowaniom na raka jelita grubego obejmuje profilaktykę pierwotną i wtórną – mówi prof. Krzakowski i jednocześnie tłumaczy - profilaktyka pierwotna polega na przestrzeganiu zasad prawidłowego odżywiania. Przede wszystkim chodzi o unikanie nadmiernie kalorycznej diety oraz tłuszczy nasyconych i przetworzonego termicznie czerwonego mięsa, a także palenia tytoniu i nadmiernych ilości alkoholu.

Ryzyko zachorowania zmniejsza dieta bogata w błonnik, warzywa, owoce i wapń oraz aktywność fizyczna – wymienia profesor. Poza tym, ryzyko zachorowania jest związane z przewlekłymi stanami zapalnymi jelita grubego (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenia jelita grubego). Po 10-letnim okresie trwania takich przewlekłych schorzeń, ryzyko rakqa jelita grubego wzrasta o 1 proc.

Zdaniem prof. Krzakowskiego, największym problemem w rozpoznawaniu i leczeniu chorych na raka jelita grubego jest zbyt częste leczenie poza ośrodkami specjalistycznymi, które mogą zapewnić pełną kompleksowość. U części chorych niewłaściwie prowadzone jest leczenie chirurgiczne, mija też zbyt wiele czasu od podejrzenia do uzyskania potwierdzenia i diagnozy. Nie zawsze też – w ocenie prof. Krzakowskiego – prawidłowo wykorzystuje się radioterapię w leczeniu tego rodzaju nowotworu.  

AS.