Jak rozmawiać o śmierci w obliczu choroby nowotworowej? Czy będzie dobrze jest odpowiednie? Tabu rozmowy o śmierci i potrzeba wsparcia - wywiad z Małgorzatą Awtani.

Gdy bliska nam osoba, która mierzy się z chorobą nowotworową, chce porozmawiać o różnych scenariuszach tego, co będzie dalej, o tym, co może się wydarzyć, często pojawia się w nas opór. Mogą pojawić się myśli, że przecież to za wcześnie, aby o tym rozmawiać, że nie ma co myśleć negatywnie. Często mogą paść nawet słowa „będzie dobrze, nie myśl o tym”, a one mogą sprawić więcej bólu niż sama rozmowa o umieraniu. Dlaczego? O tym rozmawiamy z psychoonkolożką Małgorzatą Awtani, z Centrum Psychologicznego Good Life.

Powiedzenie „będzie dobrze” kojarzy się powszechnie z wyrazem wsparcia, ale wiele osób nie ma świadomości, że ze wsparciem nie ma nic wspólnego. 

Przecież nie wiemy, co będzie, nie wiemy czy będzie dobrze, więc dlaczego składamy taką obietnicę? Dotyczy to nie tylko osób mierzących się z chorobą nowotworową, ale tak naprawdę każdej sytuacji.

- mówi Małgorzata Awtani i dodaje:

- mówi Małgorzata Awtani i dodaje:

To wszystko jest bardzo indywidualną kwestią, ale w pewnym momencie może pojawić się potrzeba nazwania pewnych rzeczy, zmierzenia się z tym, co będzie, gdy leczenie się nie powiedzie. I wtedy osoba mierząca się z chorobą nowotworową może zainicjować bardzo trudną dla niej rozmowę o śmierci. 

I tu wracamy do zdania, które często pada ze strony bliskich osoby, która mierzy się z nowotworem: „będzie dobrze, nie myśl o tym”. O tym, jakie konsekwencje może nieść pocieszanie słowami „będzie dobrze” omówiliśmy, a co z drugą częścią?

Chodzi o słowa „nie myśl o tym”. Dla wielu osób, szczególnie pacjentów onkologicznych, rozmowa o śmierci, o tym co może się wydarzyć, ale także o tym, co będzie później, gdy jego życie dobiegnie końca, jest naturalnym etapem. 

Może to pomóc w pewien sposób w odnalezieniu spokoju, ale także akceptacji dla tego, co może się wydarzyć. Ponadto rozmowa o śmierci pozwala wyrazić swoje uczucia, może być pewnego rodzaju pożegnaniem i domknięciem niezakończonych spraw z bliskimi. Warto podkreślić, że taka rozmowa może także pomóc samemu pacjentowi, jak i bliskim zrozumieć powagę sytuacji, omówić prognozy, co z kolei może pomóc w podjęciu bardziej przemyślanych decyzji dotyczących dalszej opieki, dalszych działań.

W rozmowie o śmierci może także pojawić się strach. Strach przed nieznanym. Wiele osób boi się samego procesu umierania - czy to boli? Jak długo trwa? Ale także nikt z nas nie wie, co będzie później. Rozmowa o tym nie ma za zadanie rozwiać wątpliwości, czy odpowiedzieć na pytania, na które nikt z nas nie zna odpowiedzi. Ale taka rozmowa pozwala powiedzieć na głos to czego się boimy, nazwać emocje, które się w związku z tym pojawiają. 

Wsparcie bliskich jest tu niezwykle ważne.

Dla bliskich to niekomfortowe, ponieważ może wywoływać silne emocje, co sprawia, że jest to emocjonalnie bardzo trudne doświadczenie. Wiele osób na co dzień nie pozwala sobie na to, aby pojawiły się te nieprzyjemne emocje, jak smutek, złość, bezradność. Wypiera je. Warto jednak pamiętać, że wszystkie emocje, zarówno te przyjemne, jak i nieprzyjemne są nam potrzebne. 

Gotowość do rozmowy o śmierci, o różnych scenariuszach jest bardzo indywidualna. Tę gotowość powinna mieć zarówno osoba, która mierzy się z chorobą nowotworową, jak i bliska osoba, która chce być wsparciem. 

To trudne, dlatego też warto dać sobie czas na zrozumienie. Niczego nie zakładać z góry, a jeśli pojawią się wątpliwości, to zawsze warto dopytać. 

To trudne, ale warto spróbować bycia cierpliwym. O czym jeszcze dobrze pamiętać? O tym, że łzy nie są oznaką słabości, łzy są naturalne.

Warto również porozmawiać o swoich obawach związanych z tym, że bliska nam osoba choruje. Ważne, aby pamiętać, żeby nie narzucać gotowych rozwiązań, natomiast zawsze można zapytać po prostu „Jak mogę pomóc? Czego w tej sytuacji potrzebujesz?”.

Nikt w tej sytuacji nie musi być sam. Jeśli rozmowa i emocje jej towarzyszące są trudne, warto skorzystać ze wsparcia. Psychoonkolog to specjalista, który zaproponuje odpowiednie narzędzia do tego, aby taką rozmowę przejść, czy żeby przepracować emocje, które się w związku z tym bardzo trudnym doświadczeniem pojawiają.

--

Materiał partnerski we współpracy z Centrum Psychologicznym Good Life.