Poparzenia od fajerwerków w sylwestra. Jak pomóc poszkodowanym i kiedy wezwać karetkę

Sylwestrowa noc to jeden z najbardziej intensywnych dyżurów dla szpitalnych oddziałów ratunkowych. Obok skaleczeń i urazów coraz częściej pojawiają się pacjenci poparzeni petardami i fajerwerkami. Jak reagować, gdy dojdzie do wypadku, co zrobić natychmiast, a kiedy niezwłocznie wezwać pogotowie? Wyjaśnia Magdalena Chrostowska, specjalista chirurgii ogólnej.

Sylwester od lat pozostaje jednym z najbardziej obciążających dni dla personelu medycznego. Na pomoc doraźną trafia wtedy zdecydowanie więcej pacjentów niż w zwykłe dni, a wachlarz urazów jest szeroki. Obok skaleczeń, stłuczeń i urazów głowy pojawiają się także obrażenia związane z używaniem materiałów pirotechnicznych.

Jak podkreśla Magdalena Chrostowska, specjalista chirurgii ogólnej i koordynator pomocy doraźnej w Szpitalu Św. Elżbiety LuxMed, wśród pacjentów dominują osoby młode, najczęściej mężczyźni. Zwraca uwagę, że obok typowych obrażeń sylwestrowych coraz częściej dochodzi do poparzeń spowodowanych nieprawidłowym odpaleniem fajerwerków. 

Nie każdy przypadek poparzenia wymaga natychmiastowej interwencji specjalistów, ale zawsze kluczowa jest szybka i prawidłowa reakcja otoczenia. Pierwsza pomoc przy poparzeniach od fajerwerków może znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań i przyspieszyć gojenie.

Magdalena Chrostowska podkreśla, że częstym błędem jest nakładanie na oparzenie maści lub kremów. Jak zaznacza, nie powinno się tego robić, natomiast dopuszczalne jest użycie opatrunku hydrożelowego. W przypadku silnego bólu można podać leki przeciwbólowe.

W skrajnych przypadkach wypadki z fajerwerkami prowadzą do naderwania lub całkowitego oderwania fragmentów kończyn, najczęściej palców. W takich sytuacjach liczy się każda minuta, ale równie ważna jest właściwa kolejność działań.

Ekspertka tłumaczy, że najpierw należy skupić się na poszkodowanym i tamowaniu krwawienia. 

Dopiero po zabezpieczeniu poszkodowanego należy zająć się amputowanym fragmentem ciała. Powinien on zostać owinięty jałową gazą, umieszczony w foliowym woreczku, a następnie włożony do wody z lodem. Magdalena Chrostowska zaznacza, że replantacja, czyli przyszycie oderwanego fragmentu, jest możliwa w ciągu kilku godzin od zdarzenia. Konieczne jest wezwanie zespołu ratownictwa medycznego i przekazanie pacjenta razem z zabezpieczonym fragmentem kończyny.

Sylwestrowa noc to czas wyjątkowo intensywnej pracy pogotowia, dlatego warto wiedzieć, w jakich sytuacjach wezwanie karetki jest bezwzględnie konieczne. Stan naglący to taki, który może prowadzić do poważnego uszczerbku na zdrowiu i nie powinien być bagatelizowany.

Magdalena Chrostowska wyjaśnia, że niewielkie oparzenia lub drobne rany, które można bezpiecznie opatrzyć w domu, nie zawsze wymagają natychmiastowego transportu karetką. Inaczej jest jednak w przypadku objawów ogólnych. Jak podkreśla:

Jeśli poszkodowany stracił przytomność, należy ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej. Jeżeli pozostaje przytomny, warto utrzymywać z nim kontakt i stale kontrolować miejsce krwawienia lub oparzenia do czasu przyjazdu zespołu ratownictwa.

Coraz częściej zwraca się uwagę nie tylko na urazy fizyczne, ale również na inne negatywne skutki używania fajerwerków. Huk i nagłe błyski są źródłem silnego stresu dla zwierząt, ale także dla ludzi. Szczególnie dotyczy to osób starszych, małych dzieci wybudzonych ze snu oraz osób ze spektrum autyzmu.

Rezygnacja z prywatnych wystrzałów oznacza nie tylko mniejsze ryzyko poparzeń i amputacji, lecz także większy komfort dla otoczenia. Jeśli ktoś chce przywitać Nowy Rok w tradycyjny, widowiskowy sposób, bezpieczniejszą alternatywą są pokazy organizowane przez profesjonalistów w wyznaczonych miejscach. A jeśli decyzja o zakupie fajerwerków już zapadnie, kluczowe jest korzystanie z wiarygodnych źródeł, dokładne zapoznanie się z instrukcją i bezwzględne unikanie ich odpalania pod wpływem alkoholu.