Polska nieprzygotowana na epidemię otępień

Braki kadrowe, ograniczony dostęp do specjalistycznej diagnostyki, zbyt krótkie limity hospitalizacji i niedoszacowanie procedur – to tylko niektóre z problemów, na które zwracali uwagę eksperci podczas posiedzenia Komisji Polityki Senioralnej. Specjaliści z Ośrodka Alzheimerowskiego w Ścinawie apelowali o stworzenie kompleksowego i spójnego systemu opieki nad osobami z otępieniem oraz przygotowanie Polski na nowe terapie dostępne już w Unii Europejskiej.

Dr Paweł Tyfel zwrócił uwagę na to, że „szpitale psychiatryczne na ogół pacjentów z otępieniem nie przyjmują, co [...] jest w pełni uzasadnione, chociażby tym, że nie można im zapewnić bezpieczeństwa pośród innych chorych, nierzadko skłonnych do agresji”. Dodał,  że w tego typu placówkach brakuje możliwości prowadzenia terapii pozafarmakologicznych czy zaawansowanej diagnostyki.

Nie lepiej wygląda sytuacja na oddziałach neurologicznych, które z założenia powinny dysponować odpowiednim zapleczem diagnostycznym.

Na tym tle wyróżnia się Ośrodek Alzheimerowski w Ścinawie, gdzie leczenie odbywa się w ramach interdyscyplinarnych zespołów. Składają się one nie tylko z lekarzy różnych specjalności, lecz także z neuropsychologów, psychologów klinicznych, pielęgniarek, opiekunów medycznych, terapeutów zajęciowych i rehabilitantów.

Choć ośrodek w Ścinawie jest wzorem dla innych, również i on boryka się z ograniczeniami systemowymi. Eksperci wskazywali m.in. na brak podobnych placówek w kraju oraz na długie kolejki oczekujących. Kolejki na oddziały psychogeriatryczny i rehabilitacji psychogeriatrycznej w Ścinawie sięgają 2-3 lat oczekiwania.

Problemem są również zbyt krótkie limity hospitalizacji - do 3 miesięcy na oddziale psychogeriatrycznym i do 6 miesięcy na rehabilitacyjnym.

Dr Paweł Tyfel zaznaczył, że „pierwsza wizyta w poradni neurologicznej lub psychogeriatrycznej zwykle trwa godzinę i jest to zdecydowanie za mało, aby rozpoznać objawy i dokonać diagnozy. Z tego względu wątpliwości budzi pomysł diagnozowania pacjentów przez lekarzy POZ.

Dr Izabela Winkel sugerowała, aby diagnozą choroby otępiennej zajmowały się dedykowane zespoły specjalistów. Zwróciła też uwagę na braki proceduralne:

Eksperci podnieśli również kwestię konieczności przygotowania systemu ochrony zdrowia na wdrożenie nowych terapii.

Agnieszka Żelwetro, psycholog kliniczna i neuropsycholog, zwróciła uwagę na złożoność zmian zachodzących w starzejącym się umyśle.

Dodała też, że istnieją różne warianty choroby Alzheimera, np. postać nieamnestyczna, w której nie występują klasyczne zaburzenia pamięci, co utrudnia diagnozę.

Agnieszka Żelwetro podkreśliła także znaczenie edukacji - zarówno medycznej, jak i społecznej. Opowiadała o prowadzonych przez siebie szkoleniach dla pracowników urzędów oraz instytucji kultury, by przygotować ich do kontaktu z osobami starszymi i z otępieniem. Wskazała też na potrzebę obalania mitów i szkodliwych stereotypów.